Rachunek kosztów działań (ABC) – istota i wyniki badań empirycznych
Wprowadzenie
O pierwszym badaniu, w którym stwierdzono stosowanie w przedsiębiorstwie działającym w Polsce elementów rachunku kosztów działań (activity-based costing – ABC) mowa jest w artykule A. Jarugowej i J. Skowrońskiego z roku 1994, natomiast pierwszym opracowaniem, w którym wykazano obecność ABC w pełnej postaci była relacja z badania I. Sobańskiej i T. Wnuka z roku 2000 . Badania innych autorów, w latach późniejszych, ujawniały odosobnione przypadki stosowania rachunku kosztów działań lub jego elementów, czasami zaś sygnalizowały, że ankietowane przedsiębiorstwa wdrażają lub rozważają wdrożenie ABC. Trzy w ostatnich latach przeprowadzone badania wskazywały, że odsetek przedsiębiorstw, które stosują rachunek kosztów działań nie przekracza 10% (A. Januszewski, J. Gierusz, 2004; A. Szychta, 2007; T. Wnuk-Pel, 2009) . Szersze zastosowanie rachunku kosztów działań w praktyce polskiej odnotowuje się w pierwszych latach XXI wieku, kiedy to coraz więcej przedsiębiorstw zarówno produkcyjnych, jak i nieprodukcyjnych wdrożyło bądź wdraża ten system (pierwsze badanie przypadku wdrożenia ABC przedstawiła w roku 2001 G.K. Świderska i M. Pielaszek) . W związku z coraz szerszym stosowaniem systemu rachunku kosztów działań w Polsce i dużym zainteresowaniem tą koncepcją wśród praktyków w artykule przedstawiono sposób funkcjonowania rachunku kosztów działań, problemy powstające przy jego wdrażaniu, strukturę systemów ABC oraz sposoby wykorzystania informacji z nich płynących. Celem artykułu jest zatem zaprezentowanie przedsiębiorstwom, rozważającym zastosowanie ABC w przyszłości, czynników wpływających na wdrożenie ABC, jak również problemów, które mogą się z tym wiązać. Osoby decydujące o wdrożeniu ABC powinny zdać sobie sprawę z pożądanego stopnia szczegółowości i sposobów budowy systemu informacyjnego rachunku kosztów działań oraz związanych z tym korzyści i kosztów; mogą one również skorzystać z wiedzy o sposobach wykorzystania informacji dostarczanych przez system rachunku kosztów działań.
Ładowanie...