Rachunkowość 6/2010

Śmierć pracownika – skutki prawno-podatkowe

Rodzaje świadczeń związanych ze śmiercią pracownika

Zgodnie z art. 631 § 1 ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – dalej Kp – z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa. Zazwyczaj w chwili śmierci pracownik ma wypracowane wynagrodzenie, którego pracodawca nie zdążył mu wypłacić (wynagrodzenie niepodjęte). Ponadto, w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1 Kp). Jeżeli zatem pracownik przed swoją śmiercią nie wykorzystał przysługującego mu urlopu, to w momencie zgonu ekwiwalent staje się należny.

    Dodatkowo, w razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna. Wysokość tej odprawy (art. 93 Kp) zależy od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i wynosi:
  1. jednomiesięczne wynagrodzenie - jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,
  2. trzymiesięczne wynagrodzenie - jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,
  3. sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

W przepisie regulującym kwestie odprawy mowa jest o okresie zatrudnienia u danego pracodawcy. Cel regulacji i sposób zapisu wskazują na konieczność sumowania wszystkich okresów zatrudnienia u tego pracodawcy, a dodatkowo należy wliczać okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli do zatrudnienia doszło w wyniku przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 Kp. Odprawa pośmiertna przysługuje małżonkowi i innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny, z tym, że jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty.

Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny pracownika, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na swój koszt na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż odprawa pośmiertna przysługująca na podstawie art. 93 Kp. Jeżeli odszkodowanie jest niższe od odprawy pośmiertnej, pracodawca jest obowiązany wypłacić rodzinie kwotę stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami. Nie ma przy tym znaczenia, czy w momencie śmierci pracownik był ubezpieczony, ale tylko, czy członkom rodziny będzie przynależne odszkodowanie. Pracodawca mógł bowiem rozwiązać umowę o ubezpieczenie na życie przed śmiercią pracownika, co oznacza zaprzestania wpłaty składek. Jeżeli jednak ubezpieczyciel, mimo rozwiązania umowy ubezpieczenia pracowników na życie, będzie zobowiązany do wypłaty odszkodowania i wypłaty tej dokona, pracodawca będzie mógł zwolnić się od obowiązku wypłaty odprawy pośmiertnej lub zmniejszyć jej kwotę. Wprowadzając przepis, zgodnie z którym odszkodowanie jest alternatywą dla odprawy, ustawodawca stwierdził zatem, że rodzina zmarłego nie może dostać dwa razy tego samego świadczenia.

(...)

Osoby uprawnione do renty rodzinnej

Przejście praw majątkowych na podstawie Kp

Dziedziczenie wynagrodzenia

Nabycie prawa do świadczeń przez konkubentów

Dokumentacja


W innnych zeszytach W tym zeszycie

Przejdź do sklepu

Partnerzy

Wydanie elektroniczne