Rachunkowość - Rachunkowość 3/2010 - Zasady sporządzania sprawozdań finansowych według MSR i ustawy o rachunkowości (studium porównawcze)

Rachunkowość 3/2010

Zasady sporządzania sprawozdań finansowych według MSR i ustawy o rachunkowości

Osoby prawne, spółki komandytowe i inne spółki osobowe z udziałem osób prawnych, a także prowadzące działalność na większą skalę osoby fizyczne oraz spółki osobowe osób fizycznych pozostają pod rządami ustawy o rachunkowości (dalej ustawa), co oznacza, że mają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych. Wszystkie te jednostki zobowiązane są, w sposób określony w ustawie, prowadzić księgi i archiwizować je, przeprowadzać inwentaryzację, poddawać badaniu, zatwierdzać i udostępniać sprawozdania finansowe. Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych notowanych na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz banków sporządza się obowiązkowo zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości i Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzenia Komisji Europejskiej - dalej MSR. Natomiast skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych, zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie na jednym z rynków regulowanych EOG oraz jednostkowe sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, ubiegających się lub zamierzających ubiegać się o ich dopuszczenie na jednym z rynków regulowanych EOG, a także jednostkowe sprawozdania finansowe jednostki zależnej od jednostki dominującej sporządzającej skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR lub ustawą. Sprawozdania finansowe pozostałych jednostek sporządza się według zasad zawartych w ustawie.

    Na pełne sprawozdanie finansowe, zarówno skonsolidowane, jak i jednostkowe sporządzane w myśl MSR, składają się następujące elementy:
  • sprawozdanie z sytuacji finansowej na koniec okresu (bilans),
  • sprawozdanie z całkowitych dochodów za dany okres (rachunek zysków i strat),
  • sprawozdanie z przepływów pieniężnych za okres,
  • sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym za okres,
  • informacje dodatkowe,
  • przy czym można także stosować inne nazwy dla wymienionych sprawozdań.
    Zgodnie natomiast z ustawą na każde sprawozdanie finansowe składa się:
  • bilans,
  • rachunek zysków i strat,
  • informacja dodatkowa, obejmująca wprowadzenie oraz dodatkowe informacje i objaśnienia,
    a w przypadku gdy sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi corocznego badania także:
  • rachunek przepływów pieniężnych,
  • zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym.

Minimalny wykaz pozycji każdego z elementów sprawozdania finansowego sporządzanego zgodnie z MSR i sugestie do ich układu zawiera MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz MSR 7 „Rachunek przepływów pieniężnych”. Treść pozycji sprawozdania finansowego określają MSR.

Z kolei pozycje, jakie powinny zawierać elementy sprawozdania finansowego sporządzanego zgodnie z ustawą, określają załączniki do ustawy (w przypadku jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń – załącznik 1). Treść pozycji wynika natomiast z rozdziałów 4 i 6 ustawy.

Na przedstawionym tle celowe wydaje się porównanie zasad – ich spójności i różnic – według których mają być sporządzane sprawozdania finansowe zgodnie z MSR i ustawą. O tym właśnie traktuje poniższy artykuł.

Redakcja

Wprowadzenie

    Zgodnie z ustawą, a więc polskim prawem bilansowym, przy sporządzaniu skonsolidowanych i jednostkowych sprawozdań finansowych jednostki są zobowiązane przestrzegać zasady sprawozdawczości zawarte w ustawie lub MSR. W tym artykule podjęto próbę identyfikacji i porównania podstawowych zasad sporządzania sprawozdawczości finansowej przez analizę tekstu ustawy oraz odpowiednich MSR. Zidentyfikowane zasady zostały uporządkowane, a następnie omówione zgodnie ze sposobem ich klasyfikacji w MSR, a w szczególności w MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz w „Założeniach Koncepcyjnych MSR” , zwanych dalej Założeniami MSR. Odpowiednio do tego założenia, cechy i kryteria, składające się na zasady sprawozdawczości, zostały pogrupowane (rysunek 1), w sposób następujący:
  • założenia podstawowe oraz założenia dodatkowe,
  • cechy jakościowe sprawozdania finansowego,
  • kryteria warunkujące przydatność i rzetelność informacji.

Dodatkowo omówiono cechy ksiąg rachunkowych, które mają wpływ na rzetelność sprawozdania finansowego (bezbłędność, sprawdzalność, jawność). Cechy te zostały wymienione w ustawie, ale nie przedstawione w sposób jawny w MSR. W artykule skomentowano także sposób ujęcia zasad sprawozdawczości w US GAAP.

(...)


W innnych zeszytach W tym zeszycie

Przejdź do sklepu

Partnerzy

Wydanie elektroniczne