HANNA KOZŁOWSKA[1]

O wycenie przychodów wyrażonych w walutach obcych i różnicach kursowych – raz jeszcze

(fragment)

Zamiast wstępu – przypomnienie zasad obowiązujących dla potrzeb podatku dochodowego i bilansowych

Do 31 grudnia 2006 roku podatnicy stosowali odmienne zasady ustalania i kwalifikowania różnic kursowych dla potrzeb rachunkowości, podatku dochodowego i VAT. Ostra krytyka takiego stanu, powodującego niejednokrotnie konieczność stosowania aż trzech różnych kursów do tej samej transakcji (dla ustalenia wyniku bilansowego, dochodu podatkowego oraz obrotów na potrzeby VAT),  spowodowała, iż ustawodawca zdecydował się na ujednolicenie przepisów, a przynajmniej miał taki zamiar.

Nowelizacją z 16 listopada 2006 r., obowiązującą od 1 stycznia 2007 r., ustawodawca wprowadził nowe rozwiązania do ustaw o podatkach dochodowych (art. 9b updop oraz art. 14b updof). Zgodnie przy tym z nowo dodanym przepisem podatnicy podatków dochodowych mają prawo wybrać „korzystniejszą” dla nich metodę wyceny transakcji gospodarczych wyrażonych w walutach obcych oraz ustalania różnic kursowych, stosując albo tzw. metodę podatkową, albo metodę bilansową (księgową). Niezależnie od tego, którą metodę (podatkową czy bilansową) zdecydują się stosować, ustalone w jej myśl różnice kursowe, co do zasady, zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów podatkowych.

Skorzystanie przez jednostki prowadzące księgi rachunkowe z metody bilansowej uzależniono jednak od spełnienia dodatkowych warunków: pisemnego zawiadomienia o wyborze metody właściwego urzędu skarbowego do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających działalność – w terminie 30 dni od jej rozpoczęcia (art. 9b ust. 3 updop i art. 14b updof), a dalej stosowania jej bez przerwy przez 3 lata i corocznego poddania sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta.

Dopełnienie tych obowiązków warunkuje możliwość stosowania przepisów ustawy o rachunkowości, dotyczących różnic kursowych zarówno dla potrzeb księgowych, jak i podatkowych.

Uwaga: kto po trzech latach stosowania, także dla celów podatkowych, metody księgowej (bilansowej) doszedł do wniosku, że mu się to nie opłaca, a nie doczyta w updop lub updof i nie zawiadomi w terminie o chęci z jej rezygnacji, może mieć kłopoty. Ustawodawca nie ustanowił bowiem takich samych terminów dla zawiadomienia o chęci stosowania i chęci wycofania się z metody bilansowej.

Wyboru metody bilansowej dokonuje się do końca pierwszego miesiąca każdego roku podatkowego (jeżeli rok podatkowy jest rokiem kalendarzowym to do końca stycznia). Natomiast o rezygnacji, zgodnie z art. 9b ust. 4 updop, zawiadamia się urząd skarbowy w terminie do końca roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, począwszy od którego podatnik zamierza zrezygnować ze stosowania metody bilansowej dla celów podatkowych.

(...)

Zasady wiążące w przypadku VAT

Rozliczenia krajowych transakcji sprzedaży wyrażonych w walucie obcej

Przychody w walutach obcych i różnice kursowe z tego tytułu

Sprzedaż towaru na rzecz kontrahenta krajowego, fakturowana i płatna w walucie obcej, jeżeli naliczany jest VAT

Sprzedaż towarów do kraju UE, VAT nie jest naliczany (stawka 0%)

Świadczenie usługi obciążonej VAT należnym na rzecz kontrahenta krajowego lub zagranicznego

Korekty faktur opiewających na walutę obcą

Różnice kursowe od przychodów

Zaliczki w walutach obcych – rozliczenia w podatkach dochodowych oraz VAT

Zamiast podsumowania

[1] Biegły rewident, doradca podatkowy.