1. Wprowadzenie
2. Zasady i warunki opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej za 2009 r.
3. Formy prawne prowadzenia działalności gospodarczej
4. Zasady i formy opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej
5. Podatnicy podatku dochodowego opodatkowani na tzw. zasadach ogólnych
6. Księgi rachunkowe dla potrzeb podatku dochodowego
7. Dochód podatkowy i elementy kształtujące dochód
8. Ogólne pojęcie dochodu z działalności gospodarczej – zasady ustalania
9. Elementy kształtujące dochód podatkowy z działalności gospodarczej
10. Przychody i koszty ich uzyskania – pojęcie i ogólne ich definicje
11. Straty podatkowe
12. Różnice kursowe i ich wpływ na przychody i koszty podatkowe
13. Dochody podatników pdop i pdof uzyskane poza granicami kraju
14. Podatkowe przychody z działalności gospodarczej
15. Przychody ze sprzedaży towarów i świadczenia usług
16. Przychody ze sprzedaży składników majątku trwałego i praw majątkowych
17. Przychody z najmu (dzierżawy, leasingu) składników majątku związanych z działalnością gospodarczą
18. Niektóre inne przychody podatkowe związane z działalnością gospodarczą
19. Wyłączenia z przychodów podatkowych
20. Podatkowe koszy uzyskania przychodów z działalności gospodarczej
21. Koszty uzyskania przychodów - zagadnienia ogólne
22. Ogólna charakterystyka kosztów
23. Moment zarachowania kosztów i okres ich potrącenia
24. Koszty bezpośrednio związane z przychodami
25. Koszty pośrednio związane z przychodami
26. Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
27. Koszty podatkowe amortyzacji – zasady i metody amortyzacji
28. Amortyzacja nieuznawana za podatkowe koszty uzyskania.
29. Koszty wynagrodzeń i składek ZUS
30. Wydatki i koszty nieuznawane za koszty uzyskania przychodów
31. Wydatki i koszty o charakterze ogólnym
32. Wydatki i koszty dotyczące wyłącznie pdop
33. Wydatki i koszty dotyczące wyłącznie pdof
34. Podstawowe wskaźniki obowiązujące w 2009 r. przy określaniu wysokości kosztów uzyskania.
35. Dochody z kapitalizacji spółek
36. Charakterystyka dochodów z kapitalizacji spółek
37. Przychody z kapitalizacji spółek.
38. Koszty uzyskania przychodów z kapitalizacji spółek.
39. Przekształcenie wyniku finansowego brutto w dochód podatkowy
40. Ogólne zasady przekształcenia
41. Przykład liczbowy
42. Ustalenie podstawy opodatkowania.
43. Odliczenia od dochodu podatkowego.
44. Wydatki na nabycie nowych technologii – odliczane od podstawy opodatkowania.
45. Miejsce składania zeznań podatkowych.

1. Wprowadzenie

Z rocznym zamknięciem ksiąg rachunkowych nieodłącznie wiąże się wyliczenie dochodu i ustalenie należnego podatku dochodowego, jako najważniejszych części zeznania podatkowego sporządzanego obowiązkowo za dany rok. Dotyczy to wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą rozliczających się według tzw. zasad ogólnych (wyłącznie im poświęcone jest niniejsze opracowanie), tj. zarówno podatników:

- podatku dochodowego od osób prawnych (pdop) – których wiąże ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm. - dalej updop,

- podatku dochodowego od osób fizycznych (pdof) – których wiąże ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm. - dalej updof.

Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za miniony rok podatkowy w przypadku podatników pdop sporządza się na formularzu CIT-8¹, który składa firma – osoba prawna, a w przypadku podatników pdof – na formularzu PIT-36 lub PIT-36L², które składają właściciele firmy – osoby fizyczne.

Wykazany w tych zeznaniach należny podatek dochodowy u:

- osób prawnych – obciąża wynik finansowy brutto i kształtuje wynik finansowy netto jednostki; jest on wykazywany w jej sprawozdaniu finansowym,

- osób fizycznych i w spółkach osobowych osób fizycznych – obciąża bezpośrednio właścicieli i nie wpływa na wynik finansowy ani też na kapitał własny firmy i nie jest wykazywany w sprawozdaniu finansowym.

Obliczenie w rocznym zeznaniu podatkowym (CIT-8, PIT-36 lub PIT-36L) należnego podatku dochodowego wymaga przede wszystkim poprawnego ustalenia wysokości osiągniętego za rok dochodu podatkowego, który – jak wiadomo – kształtują uznawane podatkowo przychody i koszty uzyskania przychodów. Podstawą ustalenia przychodów i kosztów podatkowych są przychody i koszty księgowe (bilansowe) określające wynik finansowy brutto, wykazane w księgach rachunkowych, ustalane zgodnie z ustawą. Stąd też, w celu ustalenia dochodu podatkowego, przychody i koszty księgowe za rok (okres podatkowy) podlegają odpowiednim korektom (przekształceniom, dodatkowym obliczeniom), o wynikające z ksiąg pozycje, które w myśl ustaw podatkowych zwiększają lub zmniejszają przychody i koszty podatkowe. Dodatkowo konieczne może być uwzględnienie wielkości niefigurujących w księgach, co dotyczy zwłaszcza przychodów podatkowych.

Przekształcenie przychodów i kosztów księgowych – dla prawidłowego ustalenia wysokości dochodu podatkowego i obliczenia należnego pdop i pdof – wymaga w szczególności uwzględnienia m.in. podatkowego ich charakteru, momentu powstania przychodów i kosztów podatkowych, odpowiedniego sposobu ich wyceny, właściwego udokumentowania. Na dochód podatkowy, stanowiący podstawę opodatkowania dodatkowo (oprócz przychodów i kosztów podatkowych) wpływają odliczenia od dochodu zmniejszające podstawę opodatkowania, w tym również z tytułu strat poniesionych w latach poprzednich.

(…)