ANNA KOLEŚNIK

Opodatkowanie VAT zbycia nieruchomości

(fragment)

W numerze 5/2009 „Rachunkowości” przedstawione zostały podstawowe reguły opodatkowania VAT zbycia nieruchomości. W nin. zeszycie omawia się bliżej zasady zwolnienia z tego podatku przewidziane dla zbycia (dostawy) budynków, budowli i ich części, wprowadzonym nowelizacją ustawy o VAT z 7.11.2008 r. Ustawodawca rozszerzył zakres tego zwolnienia, obejmując nim także zbycie (dostawę) takich obiektów, przy których zakupie/budowie był odliczany VAT. Jednocześnie wprowadził możliwość wyboru opodatkowania w miejsce zwolnienia. Dlatego obecnie, zbywając nieruchomość, trzeba dokładnie ocenić opłacalność danego wariantu rozliczenia, a gdy wchodzi w grę wariant opodatkowania – uzgodnić to z nabywcą, bo to on musi wyrazić zgodę na naliczenie VAT od transakcji.

Redakcja

Część II

Zwolnienie z VAT zbycia budynków, budowli i lokali

Od 1 stycznia 2009 r. z ustawy o VAT zniknęło zwolnienie dla zbycia tzw. używanych budynków i budowli i ich części, a także obiektów budownictwa mieszkaniowego innych niż zasiedlone lub zamieszkałe po raz pierwszy. W to miejsce ustawodawca wprowadził dwa nowe rodzaje zwolnień.

Pierwsze zwolnienie (art. 43 ust. 1 pkt 10) dotyczy ogólnie każdego zbycia (dostaw) budynków, budowli i ich części, z wyjątkiem gdy:

● zbycie (dostawa) następuje w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

● między pierwszym zasiedleniem a zbyciem (dostawą) upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Generalnie jest to więc zwolnienie dla zbycia (dostaw) po upływie 2 lat od pierwszego zasiedlenia. Nie trzeba jednak z niego korzystać – nowością jest to, że można wybrać opodatkowanie transakcji zbycia, o ile spełnione zostaną ustawowe wymogi (określa je art. 43 ust. 10).

Drugie zwolnienie (art. 43 ust. 1 pkt 10a) dotyczy zbycia (dostaw) budynków, budowli lub ich części, które nie zostało objęte pierwszym zwolnieniem, a zatem ich zbycia (dostawy):

● przed pierwszym zasiedleniem,

● w ramach pierwszego zasiedlenia,

● gdy między pierwszym zasiedleniem a zbyciem (dostawą) upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zwolnienie to jest obwarowane dodatkowymi warunkami, o których dalej, przy czym w tym wypadku nie ma możliwości wyboru - zwolnienie jest obligatoryjne.

Nowe zasady opodatkowania dotyczą wszystkich przypadków zbycia (dostaw) budynków, budowli lub ich części, jakie nastąpiły od 1.01.2009 r. w tym także obiektów wybudowanych czy ulepszanych przed wejściem w życie nowych przepisów, czyli przed 1.01.2009 r.

(...)

Sprawdzenie czy zbycie (dostawa) budynku, budowli lub ich części jest opodatkowana VAT, czy zwolniona z tego podatku (...)

Pierwsze zasiedlenie (...)

Oddanie do użytkowania (...)

Czynności podlegające opodatkowaniu (...)

Pierwsze zasiedlenie po ulepszeniu (...)

Zbycie przed i w ramach zasiedlenia (...)

Zbycie (dostawa) po dwóch latach od zasiedlenia (...)

Opodatkowanie zamiast zwolnienia (...)

PCC zamiast VAT (...)

Korekta odliczonego podatku (...)

Zwolnienie od opodatkowania aportów (...)