EDWARD KOSAKOWSKI

Podatek dochodowy od działalności gospodarczej w 2009 r. 

(fragment)

1. Wprowadzenie

Od 1.01.2009 r. wchodzą w życie liczne zmiany zasad opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej podatników podatku dochodowego od osób prawnych (pdop) oraz od osób fizycznych (pdof). Dostosowują one pełniej przepisy tych ustaw do prawa Unii Europejskiej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) oraz wyroków Trybunału Konstytucyjnego, a zarazem wprowadzają wiele nowych rozwiązań o istotnym znaczeniu dla podatników prowadzących działalność gospodarczą – w zasadzie wspólnych dla podatników pdop i pdof, częściowo zaś zależnych od formy prawnej działalności (czy jest ona opodatkowana pdop czy też pdof).

Zmiany te przynosi głównie ustawa z 6.11.2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209  poz. 1316). Polegają one przede wszystkim na:

• zmianie zakresu przychodów i kosztów podatkowych,
• uściśleniu przepisów określających dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów,
• zmianie sposobu uiszczania zaliczek na pdop i pdof za grudzień (ostatni miesiąc lub kwartał) roku podatkowego; zrezygnowano z ich uiszczania w wysokości zaliczki należnej za listopad (miesiąc/kwartał poprzedni), a także zniesiono obowiązek wpłaty zaliczki za grudzień (ostatni miesiąc lub kwartał), jeżeli przed upływem terminu wpłaty zaliczki podatnik złoży zeznanie i zapłaci podatek wynikający z tego zeznania; zmiana ta wchodzi jednak w życie dopiero z dniem 1.01.2010 r.,
• uściśleniu niektórych dotychczasowych przepisów bądź nadaniu im nowego brzmienia, co m.in. dotyczy środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, rozliczania zaliczek w formie uproszczonej, zwolnień podatkowych.

Na rozliczenia pdop i pdof w roku 2009 wpływają także zmiany updop i updof dokonane ustawą z 10.07.2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 141, poz. 888). Dotyczą one przedsiębiorców (niezatrudniających pracowników), którzy skorzystają z możliwości zawieszenia od 1.03.2009 r. wykonywania działalności gospodarczej i polegają na zaprzestaniu - w okresie zawieszenia - płacenia zaliczek na pdop lub pdof jak też amortyzowania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które nie są używane na skutek zawieszenia działalności.

 2. Zasady i formy opodatkowania dochodów działalności gospodarczej w 2009 r.

•  Formy opodatkowania dochodów

 W 2009 r. dochody osób prawnych są nadal opodatkowane jednolicie, na warunkach i zasadach przewidzianych w updop.

Natomiast dochody osób fizycznych uzyskiwane z działalności gospodarczej, za którą – zgodnie z jej definicją (art. 5a pkt 6 updof) – uważa się działalność zarobkową:

a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegającą na wykorzystaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu, bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 updof, mogą być opodatkowane:

• na podstawie updof:

- według tzw. „zasad ogólnych” - przy zastosowaniu obowiązującej od 1.01.2009 r. dwustopniowej skali podatkowej (18% i 32%), określonej w art. 27 ust. 1 updof,

- przy zastosowaniu jednolitej 19% stawki do podstawy obliczenia podatku (dochodu z działalności gospodarczej) ustalonej według ogólnie obowiązujących zasad określonych w art. 30c updof;

• na zasadach określonych w ustawie z 20.11.1998 r. o zryczałtowa-nym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, to jest:

- podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej, ustalanym przez naczelnika urzędu skarbowego (US) w formie decyzji,

- zryczałtowanym pdof od przychodów ewidencjonowanych.

(…)

 3. Najważniejsze zmiany w przychodach z działalności gospodarczej i w kosztach ich uzyskania

4. Inne zmiany opodatkowania dochodów  z działalności gospodarczej