Rachunkowość 8/2007

TELESFOR ŻYZNOWSKI

Opakowania w księgach rachunkowych

(fragment)

1. Definicja, klasyfikacja oraz ogólne zasady ewidencji

Opakowania są to przedmioty (materiały) jednorazowego lub wielokrotnego użytku, służące do ochrony i zabezpieczenia znajdujących się w nich towarów i produktów przed utratą wartości użytkowej (uszkodzeniem, zepsuciem, zniszczeniem) w czasie transportu, składowania i użytkowania. W księgach rachunkowych wyodrębnia się je zazwyczaj jako oddzielną grupę zapasów – rzeczowych aktywów obrotowych, chociaż wchodzą one w skład materiałów.

Opakowania wielokrotnego użytku mogą być również zaliczone do środków trwałych. Są to np. kontenery, które spełniają funkcję charakterystyczną dla opakowań wielokrotnego użytku, ale ze względu na trwałość i dużą wartość są zaliczane, tak księgowo jak i podatkowo, do środków trwałych. W tym opracowaniu się nimi nie zajmiemy.

Z punktu widzenia funkcji spełnianej przez opakowania wyróżnia się:

1) opakowania bezpośrednie (podstawowe), stanowiące integralny składnik produktu gotowego i zaliczane są do kosztu jego wytworzenia; służą one do wyodrębnienia określonej porcji produktu i chronią produkt przed utratą właściwości użytkowych, w tym także przed zepsuciem. Są to np. puszki do konserw, farb, lakierów, piwa; słoiki do przetworów z warzyw i owoców; flaszki do różnych cieczy; tubki do kremów i past; pudełka i kartony do artykułów spożywczych oraz ze szkła i porcelany, sprzętu gospodarstwa domowego; papier; styropian; folia. Ich wartość jest wkalkulowana w cenę danego produktu (towaru). Nie są one odrębnie fakturowane, a ich ewidencja księgowa od momentu przyjęcia do zużycia nie różni się od ewidencji innych materiałów;

2) opakowania wysyłkowe, które ułatwiają przemieszczanie znajdujących się w nich towarów i produktów, służąc do ich transportu i składowania, a także chroniąc je przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. W tej grupie opakowań wyróżnia się dwie podgrupy:
a) opakowania jednorazowego użytku (np. kartony do obuwia, worki po cukrze, mące i innych artykułach), które – analogicznie jak opakowania bezpośrednie (podstawowe) – są wkalkulowane w cenę znajdującego się w nich produktu. (W zależności od tego czy opakowanie następuje jeszcze na etapie produkcji czy wysyłki, są to koszty wytworzenia lub sprzedaży). Są one traktowane jak wszystkie inne materiały. Nie są odrębnie fakturowane przez dostawców. Z chwilą zakupu towaru (produktu) przechodzą one na własność nabywcy, a po opróżnieniu z zakupionych w nich produktów/towarów mogą nadawać się do dalszego wykorzystania i być wprowadzane ponownie do obrotu przez jednostkę, która je odzyskała. W razie odzysku i ponownego wprowadzenia do obrotu wycenia się je, a ich przyjęcie na stan magazynu potwierdza dowodem przyjęcia;
b) opakowania wielokrotnego użytku, które ze swej istoty przeznaczone są do kilkakrotnego wykorzystania w powtarzających się dostawach między producentami a jednostkami handlowymi oraz między jednostkami handlowymi – hurtu i detalu (np. skrzynki-transportery, beczki, konwie, worki jutowe, bębny, palety itp.). Zależnie od tego czy opakowania te są przekazywane odbiorcy odpłatnie czy nieodpłatnie, z obowiązkiem zwrotu rozróżnia się:

b1) opakowania sprzedawane, które są przedmiotem obrotu handlowego (sprzedaży), następującego na podstawie umów kupna-sprzedaży. Opakowania takie są fakturowane odrębnie od produktów lub towarów, które się w nich znajdują, w oddzielnej pozycji faktury, a po opróżnieniu ich z produktów lub towarów – w zależności od umowy z dostawcą – odprzedawane dostawcy lub innej jednostce bądź pozostają w nabywającej je jednostce, stając się jej własnością. W zależności od tego, u kogo zniszczy się opakowanie, tak że nie nadaje się już do dalszego użytkowania, opakowanie takie obciąża koszty sprzedaży dostawcy bądź zakupu nabywcy,

b2) opakowania zwrotne (określane zamiennie jako opakowania wypożyczane), które, w przeciwieństwie do opakowań sprzedawanych, nie przechodzą na własność jednostki nabywającej je wraz z produktem/towarem, lecz są jej jedynie stawiane do dyspozycji na określony umową czas. Podlegają one zwrotowi dostawcy, pod rygorem kary umownej za nieterminowy zwrot lub utraty kaucji zabezpieczającej, wpłaconej zgodnie z umową przez nabywcę. Inna możliwość – w razie ich niezwrócenia w umownym terminie ulegają one sprzedaży (a więc stają się opakowaniem sprzedawanym), ale zazwyczaj po podwyższonych cenach. Koszt tego rodzaju opakowań obciąża dostawcę (u producenta – koszty sprzedaży).

Ze względu na tytuł własności wyróżnia się dwie grupy opakowań wypożyczanych (zwrotnych):
- opakowania wypożyczane własne, do których zalicza się opakowania, stanowiące własność jednostki i przez nią przekazywane nieodpłatnie (wypożyczane) nabywcom wraz z zakupionymi w nich produktami/towarami na okres ustalony w umowie,
- opakowania wypożyczane obce, otrzymane od dostawców wraz z zakupionymi w nich produktami/towarami, na ściśle ustalony w umowie okres z obowiązkiem zwrotu; nie stanowią one składnika majątku jednostki.

(...)

2. Opakowania zwrotne zabezpieczone kaucją w świetle przepisów o VAT (...)

3. Opakowania objęte ewidencją ilościowo-wartościową (...)

4. Opakowania objęte ewidencją wartościową (...)

5. Opakowania kaucjonowane w obrocie detalicznym (...)

6. Opakowania zwrotne (wypożyczane) obce i własne (...)

7. Ewidencja opakowań a recykling (...)


W innnych zeszytach W tym zeszycie

Przejdź do sklepu

Partnerzy

Wydanie elektroniczne