Rachunkowość 9/2006

DOROTA BĘDZIAK

Odpowiedzialność karna za rachunkowość jednostki

(fragment)

Kto ma obowiązek prowadzić rachunkowość

Rachunkowość, zgodnie z ustawą o rachunkowości (dalej uor), zobowiązane są prowadzić, mające siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Polski:

1) spółki kapitałowe, w tym również w organizacji, spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne oraz spółki cywilne i jawne z udziałem osób prawnych, a także inne niż spółki kapitałowe osoby prawne, jak np. spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe, uczelnie wyższe, jednostki naukowo-badawcze, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego,

2) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 800 000 euro,

3) jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa bankowego, przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów,

4) gminy, powiaty, województwa i ich związki, a także państwowe, gminne, powiatowe i wojewódzkie jednostki budżetowe, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych, zakłady budżetowe, fundusze celowe niemające osobowości prawnej,

5) jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2,

6) zagraniczne osoby prawne, zagraniczne jednostki nieposiadające osobowości prawnej oraz zagraniczne osoby fizyczne, prowadzące na terytorium Polski działalność osobiście, przez osobę upoważnioną lub przy pomocy pracowników, bez względu na wielkość przychodów,

7) jednostki niewymienione w pkt. 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.

Dalsze rozważania dotyczą wyłącznie tych jednostek.

Co obejmuje rachunkowość

Rachunkowość, zgodnie z art. 4 ust. 3 uor, obejmuje:

1) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych składających się z dziennika ujmującego zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym, kont, na których zdarzenia ujmowane są w porządku chronologicznym i systematycznym, oraz zestawień obrotów i sald (lub tylko sald) kont, jak i okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,

2) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego i sporządzanie sprawozdań finansowych,

3) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych jak i pozostałej dokumentacji przewidzianej uor.

Uor stanowi ponadto, że w zakres rachunkowości wchodzi posiadanie aktualnego opisu sposobu prowadzenia ksiąg oraz przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, to jest wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, jak też poddanie badaniu i udostępnianie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.

Jeżeli jednostka stosuje zasady (politykę) rachunkowości wynikające z Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej i ich interpretacji ogłoszonych w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej (dalej MSR), to wycena aktywów i pasywów, ustalanie wyniku finansowego i sporządzanie sprawozdań finansowych następuje zgodnie z MSR.

Z prowadzeniem rachunkowości wiążą się ściśle obowiązki informacyjne (udostępniania sprawozdań), które w przeważającej części ustawa adresuje bezpośrednio do kierownika jednostki. Polegają one na tym, że jest on zobowiązany zapewnić sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego przy zastosowaniu zasad (polityki) rachunkowości określonych uor lub MSR nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawić je, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami, właściwym organom, np. radzie nadzorczej a także udziałowcom, akcjonariuszom, członkom spółdzielni i innym osobom podejmującym decyzje o jego zatwierdzeniu. Jeżeli rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym, to sprawozdanie finansowe powinno zostać sporządzone do 31 marca następnego roku, a zatwierdzone nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. W przypadku gdy sprawozdanie wymaga badania, zatwierdzeniu podlega sprawozdanie finansowe zbadane przez biegłego rewidenta.

Kolejny obowiązek informacyjny to złożenie - 15 dni po terminie zatwierdzenia - sprawozdania finansowego zarówno podlegającego, jak i niepodlegającego badaniu, a jeżeli nie zostało zatwierdzone - to nie później niż 6 i pół miesiąca od dnia bilansowego (wraz z innymi dokumentami) w rejestrze sądowym, a w przypadku jednostek, których sprawozdania podlegają badaniu - ich publikacja, po zatwierdzeniu, w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski B" lub "Monitorze Spółdzielczym". Nie składa się sprawozdań finansowych do prowadzonej przez gminy ewidencji działalności gospodarczej.

Kto prowadzi rachunkowość jednostki (...)

Kto odpowiada za rachunkowość (...)

Odpowiedzialność karna za prowadzenie rachunkowości (...)

Co uważa się za czyn karalny (...)

Kto wnosi oskarżenie (...)

Kary za przestępstwa z ustawy o rachunkowości (...)

Odpowiedzialność karna za naruszenie przepisów uor na podstawie kodeksu karnego skarbowego (...)

Kary za przestępstwa skarbowe (...)

Zbieg przepisów uor i Kks (...)


Partnerzy

Wydanie elektroniczne