ANTONI KWASIBORSKI

Praktycznie od początku 2005 roku nowy międzynarodowy standard rewizji finansowej (MSRF) 315 - Poznanie jednostki i jej środowiska oraz szacowanie ryzyka wystąpienia istotnej nieprawidłowości zastąpił wycofane w grudniu 2004 r. MSRF:
310 - Wiedza o działalności gospodarczej jednostki,
400 - Oszacowanie ryzyka a kontrola wewnętrzna,
401 - Badanie w środowisku komputerowych systemów informacyjnych.

W grudniu 2004 r. zostały także m.in. wycofane Międzynarodowe wskazówki dotyczące praktyki rewizji finansowej 1008 - Oszacowanie ryzyka a kontrola wewnętrzna - charakterystyka i uwagi na temat komputerowych systemów informacji (KSI), a brzmienie MSRF 200 - Cel i ogólne zasady badania sprawozdań finansowych dostosowano do tekstu innych (nowych i zmienionych) standardów.

Mimo zmian wiążąca koncepcja szacowania ryzyka nie różni się zasadniczo od poprzedniej, jednak jest ona inaczej prezentowana, do jej wyjaśnienia zastosowano wiele nowych sformułowań i przykładów, a jej realizacja wymaga odpowiedniego udokumentowania.

MSRF 315 ma częściowo charakter teoretyczny, ale znajomość jego postanowień i wyjaśnień ułatwi stosowanie nowych i zmodyfikowanych standardów, a między innymi:
300 - Planowanie badania sprawozdania finansowego,
320 - Istotność a badanie,
330 - Procedury stosowane przez biegłego rewidenta odpowiednio do oszacowanego ryzyka,
402 - Uwagi dotyczące badania jednostek korzystających z firm usługowych,
500 - Dowody badania,
530 - Badania wyrywkowe i inne procedury statystyczne.

W artykule przedstawiamy bliżej niektóre zagadnienia, składające się na szacowanie ryzyka, że sprawozdanie zawiera istotną nieprawidłowość.

2. Ryzyko istotnej nieprawidłowości sprawozdania finansowego

Ryzyko badania, czyli ryzyko wyrażenia przez biegłego rewidenta pozytywnej opinii, mimo że sprawozdanie finansowe zawiera istotne nieprawidłowości, składa się z dwóch elementów: ryzyka nieodłącznego i ryzyka kontroli, leżących "po stronie" badanej jednostki i ryzyka, leżącego "po stronie" biegłego rewidenta, to jest ryzyka przeoczenia, polegającego na tym, że procedury zastosowane przez biegłego rewidenta nie doprowadzą do wykrycia istotnych nieprawidłowości, które mogą być ważne zarówno pojedynczo, jak też wraz z innymi nieprawidłowościami.

3. Zakres wiedzy o jednostce potrzebny do oszacowania ryzyka oraz procedury szacowania ryzyka i pozyskiwania wiedzy o jednostce (...)

4. Zasady działania (koncepcja) i skuteczność kontroli wewnętrznej (...)

5. Szacowanie przez biegłego rewidenta ryzyka wystąpienia w sprawozdaniu finansowym istotnej nieprawidłowości i dokumentacja oszacowania tego ryzyka (...)