EDWARD KOSAKOWSKI

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka z o.o.), należy jak wiadomo - obok spółki akcyjnej - do spółek kapitałowych, a zasady jej tworzenia, działania i likwidacji reguluje Kodeks spółek handlowych (Tytuł III Dział I), zwany dalej Ksh. Spółka z o.o. posiada z mocy prawa zdolność prawną, którą uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 12 Ksh), prowadzonego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

Spółka z o.o. jest zatem podmiotem, który posiada status przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807, nr 281, poz. 2777 oraz z 2005 r. nr 177, poz. 1468).

Spółka z o.o. tworzona jest najczęściej w celu prowadzenia działalności gospodarczej, choć może być także tworzona w każdym innym celu prawnie dopuszczalnym, np. dla prowadzenia działalności charytatywnej. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez działalność gospodarczą rozumie się zarobkową działalność: wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż, a także zawodową, wykonywaną przez przedsiębiorstwo w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS. Wyjątek stanowi jednak spółka w organizacji, która może podjąć działalność gospodarczą, także przed uzyskaniem wpisu do rejestru (art. 14 ust. 1 tej ustawy).

Jak wykazuje statystyka, prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki z o.o., a więc wykonywanej we własnym imieniu i na własny rachunek, stanowi w Polsce najbardziej rozpowszechnioną formę prowadzenia działalności przez podmioty posiadające osobowość prawną.

Spółka z o.o., jako osoba prawna wyposażona jest w kapitał zakładowy, wyrażony w tytułach uczestnictwa w nim, tj. udziałach obejmowanych przez wspólników. Może być ona zawiązana przez jedną lub więcej osób (w spółce jednoosobowej wszystkie udziały należą do jednego wspólnika).

Do powstania spółki z o.o., zgodnie z art. 163 Ksh, wymaga się:
a) zawarcia w formie aktu notarialnego umowy spółki; z chwilą zawarcia tej umowy powstaje spółka z o.o. w organizacji (art. 161 § 1 Ksh) i następuje utworzenie odrębnego od wspólników podmiotu; umowa spółki stanowi także podstawę nałożenia świadczeń na wspólników (wspólnicy są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki) bądź też dodatkowych obowiązków, poza wniesieniem wkładu na pokrycie kapitału zakładowego. Jednym z nich może być zobowiązanie wspólników do wnoszenia dopłat w granicach liczbowo określonej wysokości w stosunku do udziału (art. 177 Ksh). Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, to wspólnicy mają równe prawa i obowiązki w spółce.

Umowa spółki z o.o., w myśl art. 157 Ksh, powinna określać:
- firmę i siedzibę spółki - firmą jest jej nazwa, która może być obrana dobrowolnie, powinna jednak dostatecznie odróżniać się od innych firm i nie może wprowadzać w błąd osób trzecich; powinna ona zwierać oznaczenie "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością"(lub też skróty "spółka z o.o." albo "sp. z o.o."), a ponadto może wskazywać na przedmiot działalności i jej siedzibę (art. 43 § 1 Kodeksu cywilnego).
Firma spółki z o.o. w organizacji powinna zawierać dodatkowe oznaczenie "w organizacji";
- przedmiot działalności spółki z o.o.; jego określenie według Polskiej Klasyfikacji Działalności następuje w zgłoszeniu spółki do rejestru przedsiębiorców (art. 40 pkt 1 ustawy o KRS); w umowie spółki przedmiot działalności nie musi być określany według PKD;
- wysokość kapitału zakładowego - wynosi co najmniej 50 000 zł i dzieli się na udziały o równej albo nierównej wartości nominalnej;
- czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział - zasady i sposób podziału kapitału zakładowego muszą być ustalone w umowie;
- liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników - wartość minimalna udziału nie może być niższa niż 50 zł (art. 154 § 2 Ksh);
- czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;

b) wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziałów za cenę wyższą od ich wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki; nadwyżka taka stanowi tzw. agio i zwiększa kapitał zapasowy.
Wkład wnoszony do spółki z o.o. może mieć charakter pieniężny, jak i rzeczowy (niepieniężny). Przedmiotem wkładu niepieniężnego może być wszystko co - nie będąc pieniądzem - przedstawia zbywalną wartość majątkową. Przedmiotem wkładu nie może być jedynie prawo niezbywalne lub świadczenie pracy lub usług;

c) powołania zarządu - jest to warunek konieczny do rejestracji spółki w KRS; powołanie zarządu spółki w organizacji nie musi jednak nastąpić w umowie spółki;

d) ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki;

e) wpisu do rejestru - ma on charakter konstytutywny i polega na wprowadzeniu do systemu informatycznego - rejestru przedsiębiorców - danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego (art. 20 ustawy o KRS). Zawiązanie spółki zgłasza do sądu rejestrowego zarząd w formie podpisanego przez wszystkich członków zarządu wniosku, zawierającego dane określone w art. 166 § 1 Ksh.

Za zobowiązania spółki wspólnicy nie ponoszą odpowiedzialności; spółka z o.o. sama odpowiada za swoje zobowiązania całym posiadanym majątkiem. Wspólnicy ponoszą jedynie ryzyko ekonomiczne związane z uczestnictwem w spółce, mierzone wartością wniesionego wkładu.

Fazy powstania spółki z o.o. (...)

Rejestracja spółki z o.o. (...)

Otwarcie ksiąg przez spółkę z o.o. (...)

Deklaracje podatkowe składane przez spółkę z o.o. (...)

Które wydatki organizacyjne stanowią kod uzyskania przychodu spółki z o.o. (...)

Opodatkowanie aportów (...)