HANNA LUBIŃSKA, PAWEŁ MAŁECKI
Import usług a podatek od towarów i usług
(fragment)
Usługi z zagranicy podlegające opodatkowaniu w Polsce określa się jako "import usług". Nazwa ta może z dwóch przyczyn mylić:
- odmiennie aniżeli w przypadku zakupu za granicą towarów pojęcie "import" obejmuje zarówno zakup usług od firm z państw UE, jak i państw trzecich (nie ma zatem wewnątrzwspólnotowego świadczenia usług),
- dla potrzeb VAT nie istnieje pojęcie nieopodatkowanego importu usług;
usługi kupione za granicą i tam opodatkowane, giną z pola widzenia.
Niepodlegający w Polsce opodatkowaniu zakup za granicą usług na potrzeby działalności prowadzonej w Polsce może być za granicą opodatkowany podatkiem od wartości dodanej (odpowiednikiem VAT), albo nie być opodatkowany. Jeżeli jest on opodatkowany, to cena zakupu obejmuje podatek i jest odpowiednio wyższa. Podatek ten może być zwrócony nabywcy przez władze skarbowe kraju jego pobrania, co wymaga dodatkowych zachodów i trwa. Dlatego dla usługobiorcy korzystniejsza jest sytuacja, gdy usługa opodatkowana jest w Polsce.
Natomiast import usług to usługi opodatkowane VAT, przy czym naliczenie podatku należnego jest obowiązkiem polskiego usługobiorcy. Aby wywiązać się z tego obowiązku, musi on wiedzieć, które usługi zakupione za granicą są w Polsce opodatkowane i w jakiej wysokości, a które nie, co wymaga zgłębienia mało przejrzystych przepisów o VAT, a dalej - jaka jest wartość zakupionych (z reguły w walucie obcej) usług (podstawy opodatkowania), która to kwota wynika z faktury usługodawcy. Ustawodawca nie uwzględnił jednak tej okoliczności i często obowiązek podatkowy powstaje przed nadejściem faktury, co wymaga stosowania szacunków.
Jeżeli usługi z importu służą sprzedaży opodatkowanej, to podatek należny jest jednocześnie VAT naliczonym, potrącalnym od VAT należnego.
Poniższy artykuł wprowadza w problematykę opodatkowania importu usług i jeśli nawet nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości, co w przypadku VAT nie jest możliwe, to wskazuje jak usługobiorcy powinni by postępować i na co zwracać uwagę.
Redakcja
1. Definicja usługi i podstawa jej opodatkowania
Przez świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zwaną dalej ustawą, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. Usługa ma zatem miejsce zawsze wtedy, gdy świadczenie:
a) wykonuje jeden podmiot na rzecz innego podmiotu,
b) nie jest dostawą towarów.
Jeżeli nie następuje świadczenie, to sama wypłata pieniędzy na rzecz innego podmiotu, np. w formie darowizny, nie stanowi usługi i nie jest opodatkowana VAT.
Podobnie zapłata kary na rzecz kontrahenta zagranicznego za niezrealizowanie lub wycofanie się z umowy nie stanowi w ogóle czynności podlegającej ustawie.
Art. 8 ustawy zawiera również przykładowy katalog usług (jest to katalog otwarty), w myśl którego usługą jest również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
W zasadzie opodatkowaniu podlegają tylko usługi wykonane odpłatnie. Wyjątkiem od tej zasady jest nieodpłatne świadczenie (niebędące dostawą towarów) na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części. Traktuje się je jak odpłatne świadczenie usług.
Usługi opodatkowane są według różnych stawek podatkowych, co wymaga ich zidentyfikowania za pomocą klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej. Wyjątkiem są opodatkowane stawką 22% usługi elektroniczne, które ustawa definiuje w art. 2 pkt 26.
Podstawą opodatkowania usług w myśl art. 29 ustawy jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119. Obrotem jest kwota należna od nabywcy za całość świadczenia, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.
Nadal niewyjaśniona jest wątpliwość, czy do podstawy opodatkowania wlicza się odsetki za zwłokę; nie rozwiązuje jej stwierdzenie zapisu art. 29 ust. 1 zdanie 3 ustawy, iż: "kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy". Odpowiedzi na to pytanie nie odnajdziemy też w przepisach prawa wspólnotowego, a nawet - chociaż było to już przedmiotem rozstrzygnięć - w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Dlatego - tak jak to było do tej pory - tak i w przyszłości zdarzać się będą spory pomiędzy podatnikami i organami podatkowymi o to, czy odsetki należne za opóźnioną spłatę należności głównej, a także inne świadczenia poboczne o podatkowo niejednoznacznym charakterze powiększają obrót i są opodatkowane VAT, czy nie podlegają opodatkowaniu VAT, czy też stanowią opłatę za korzystanie z cudzych pieniędzy i jako takie są zwolnione od VAT.
W każdym przypadku zapłata kary za wycofanie się z umowy o usługę przez polskiego kontrahenta (potencjalnego usługobiorcę) nie stanowi czynności objętej ustawą i nie może też być uznana za import usług.
2. Co stanowi import usług? (...)
3. Miejsce opodatkowania importowanych usług (...)
4. Moment powstania obowiązku podatkowego przy imporcie usług (...)
5. Podstawa opodatkowania importu usług (...)
6. Dokumentowanie importu usług (...)
7. Rozliczenie podatku VAT należnego i naliczonego w imporcie usług (...)
Zamieszczony zestaw finansowych wskaźników sektorowych za lata 2010-2002 pozwala zainteresowanym szerzej i bardziej wnikliwie spojrzeć na wyniki uzyskane przez dane przedsiębiorstwo. Dzięki porównaniom w czasie i przestrzeni uzyskuje się większy obiektywizm oceny, gdyż uzyskany wynik pozwala sprawdzić:
- w jakim kierunku podąża przedsiębiorstwo i jak szybko,
- czy następuje to zgodnie z planem,
- jaką pozycję zapewniło sobie wśród podobnych przedsiębiorstw.
Został on stworzony głównie na potrzeby biegłych rewidentów, ale może być także wykorzystywany przez inne osoby zajmujące się analizą i oceną przedsiębiorstw (kierownictwo, inwestorów, analityków bankowych i finansowych).
Wiecej




