ANTONI KWASIBORSKI

Stosowanie MSRF do badania sprawozdań finansowych
Stwierdzenia zawarte w sprawozdaniach finansowych i ich potwierdzanie;oświadczenia kierownictwa

(fragment)

I. Wprowadzenie

Biegli rewidenci i podmioty uprawnione do badania sprawozdań finansowych, działający w państwach członkowskich Unii Europejskiej, zostaną niebawem - w drodze rozporządzenia Komisji Europejskiej, wydanego na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie badania ustawowego rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych - zobligowani do przeprowadzania badań rocznych sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej - MSRF. (MSRF zostaną uprzednio przyjęte przez Komisję Europejską i opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w każdym z oficjalnych języków Wspólnoty).

Już dziś jednak, zgodnie z treścią punktu 7 wydanej przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów Normy nr 1 wykonywania zawodu biegłego rewidenta "Ogólne zasady badania sprawozdań finansowych":
a) w sprawach nieuregulowanych w normach,
b) przy ustalaniu szczegółowej metodyki planowania i przeprowadzania badania sprawozdania finansowego,
c) w razie wątpliwości

biegły rewident powinien kierować się postanowieniami MSRF. Jest to szczególnie zalecane w przypadku badania sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z MSR.

Nie wchodząc w ocenę zakresu spraw nieuregulowanych w normach (a) i w subiektywną problematykę ewentualnych wątpliwości (c), można wyrazić pogląd, że zalecenie ustalania szczegółowej metodyki planowania i przeprowadzania badania sprawozdania finansowego (b) zgodne z MSRF - jest wystarczająco obszerną przesłanką, uzasadniającą ich studiowanie i stosowanie.

Wydane przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów normy wykonywania zawodu biegłego rewidenta są w wielu rozstrzygnięciach wzorowane na MSRF. Wraz jednak ze zmianami zakresu i treści postanowień MSRF, jakie nastąpiły od czasu wydania polskich norm, normy i standardy zawierają częściowo różniące się postanowienia, dotyczące tych samych zagadnień. Inną przyczyną pewnych rozbieżności postanowień norm i standardów w ich aktualnej postaci jest strukturalna przebudowa MSRF, polegająca między innymi na wyraźnym oddzieleniu standardów dotyczących badania i przeglądów historycznych sprawozdań finansowych od standardów regulujących świadczenie usług atestacyjnych innych niż badania lub przeglądy historycznych sprawozdań finansowych i od standardów dotyczących usług pokrewnych. Warto wspomnieć też o wycofaniu w grudniu 2004 r. standardu 120 zatytułowanego Założenia koncepcyjne międzynarodowych standardów rewizji finansowej oraz o wprowadzeniu i opublikowaniu:
- Przedmowy do Międzynarodowych Standardów Kontroli Jakości, Rewizji Finansowej, Usług Atestacyjnych i Pokrewnych,
- Międzynarodowego Standardu Kontroli Jakości 1 - Kontrola jakości w firmach świadczących usługi badania i przeglądu historycznych informacji finansowych oraz inne usługi atestacyjne i pokrewne,
- Międzynarodowych założeń koncepcyjnych usług atestacyjnych.

Nastąpiła też daleko idąca przebudowa i nowelizacja MSRF, tak że do badania sprawozdań finansowych sporządzonych za okresy rozpoczynające się 15 grudnia 2004 r. i później (a więc także 1 stycznia 2005 r.) powinny być m.in. stosowane postanowienia:
- nowych MSRF:
315 - Poznanie jednostki i jej środowiska oraz szacowanie ryzyka wystąpienia istotnej nieprawidłowości,
330 - Procedury stosowane przez biegłego rewidenta odpowiednio do oszacowanego ryzyka,

- zaktualizowanych MSRF:
240 - Odpowiedzialność biegłego rewidenta za uwzględnienie podczas badania sprawozdania finansowego możliwości popełnienia oszustw,
500 - Dowody badania,
580 - Oświadczenie kierownictwa.

Jednocześnie wycofane zostały w grudniu 2004 r. m.in. MSRF:
310 - Wiedza o działalności gospodarczej jednostki,
400 - Oszacowanie ryzyka a kontrola wewnętrzna,
401 - Badanie w środowisku komputerowych systemów informacyjnych.

* * * W wyniku zmian MSRF do niektórych zagadnień wprowadzono nowe, zasługujące na uwagę aspekty i zmodyfikowano podejście do nich. Dotyczy to zwłaszcza: - stwierdzeń prezentowanych w sprawozdaniu finansowym jednostki przez jej kierownictwo i potwierdzania tych stwierdzeń w toku badania sprawozdania finansowego, - sposobów pozyskiwania dowodów rewizyjnych, - zakresu wiedzy o działalności jednostki, - oceny ryzyka badania i jego elementów składowych oraz wpływu rezultatów pośredniego sprawdzenia wiarygodności (badania zgodności) na szacunek ryzyka i wielkość prób stosowanych w razie badań metodą wyrywkową, - kategoryzacji (podziału) nieprawidłowości sprawozdań finansowych na błędy i oszustwa i odpowiedzialności biegłego rewidenta za nieprawidłowości, - oświadczeń kierownictwa, - szczegółowych dyspozycji dotyczących niektórych zagadnień dokumentowania badania.

II. Stwierdzenia prezentowane w sprawozdaniu finansowym jednostki przez jej kierownictwo (...)

III. Potwierdzenie przez biegłego rewidenta stwierdzeń zaprezentowanych w sprawozdaniu finansowym (...)

IV. Oświadczenie kierownictwa (...)

---