ZDZISŁAW FEDAK,TADEUSZ NAUMIUK

16. Klucze rozliczeniowe - c.d.

1. Istotnym elementem rachunku kosztów - jak to wielokrotnie wskazywano - jest odniesienie poniesionych w danym okresie kosztów według rodzajów, ujętych wstępnie w odrębnym układzie kosztów (zesp. 4) bądź wyksięgowanych z kont przeciwstawnych (umorzeń środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zapasów materiałów, rozliczenia zakupu, rozrachunków, środków pieniężnych) na miejsca ich powstania (mpk), którymi są także funkcje (zaopatrzenie, produkcja, rozwój, zbyt, ogólny zarząd), a następnie na nośniki kosztów (nośniki). Przy produkcji jednorodnej koszty według rodzaju dotyczące wyłącznie tej produkcji trafiają tylko na mpk, które są jednocześnie nośnikami, natomiast przy produkcji różnorodnej trafiają wprost na nośniki których dotyczą, z ominięciem mpk.

Bez wykonania tego działania, zwanego rozliczeniem kosztów, rachunek kosztów nie mógłby spełniać ani swej funkcji kontrolnej, ani kalkulacyjnej (wycena zapasów i kosztu własnego sprzedanych produktów).

Rozliczenie kosztów polega na przypisaniu poszczególnych, poniesionych w danym okresie kosztów według rodzajów - mpk i/lub nośnikom, co powinno by nastąpić w sposób możliwie wiernie odzwierciedlający rzeczywisty związek zachodzący między tymi kosztami a miejscem (mpk, nośnik) ich odniesienia. Od tego zależy wiarygodność, a w następstwie przydatność danych rachunku kosztów.

Jeżeli związek zachodzący między składnikiem kosztów a mpk i/lub nośnikiem jest naoczny, co wynika z obserwacji rzeczywistości, potwierdzonej pomiarem i utrwalonej w odpowiednich dokumentach, to dany składnik kosztów jest, na tej podstawie, przypisywany danemu mpk i/lub nośnikowi w sposób bezpośredni.

Przykładowo, przy stosowaniu akordowego systemu wynagrodzeń łatwo na podstawie dokumentacji zarobkowej stwierdzić na jakim mpk i przy jakim nośniku dany pracownik pracował. Podobnie w razie stosowania dniówkowego systemu wynagrodzeń - jeżeli rejestracja przepracowanego czasu pracy informuje jakie czynności, dotyczące jakich nośników i gdzie (na jakim mpk), pracownik wykonywał - pozwala określić zarówno mpk jak i nośnik, których wynagrodzenie to dotyczy.

(...)