ADAM BARTOSIEWICZ, RYSZARD KUBACKI

Rodzajem usług wymagających szerszego omówienia są usługi polegające na wykonywaniu prac na rzeczach ruchomych. Użyte w ustawie o VAT, ale niezdefiniowane pojęcie "rzeczy ruchome", dotyczy - jak się wydaje - rzeczy ruchomych w rozumieniu kodeksu cywilnego. Rzeczami takimi są wszystkie towary, które nie są gruntami, budynkami lub ich częściami.

Przykład
Polska firma wykonuje zagranicą naprawę turbiny. Jest ona zamontowana na stałe w zakładzie produkcyjnym. W rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego rzecz ta stanowi jednak rzecz ruchomą. Czynności naprawy takiej maszyny - mimo że zamontowana jest ona na stałe - należy uznać za prace na rzeczach ruchomych.

Istnieje wiele różnych możliwości i sposobów opodatkowania usług na rzeczach ruchomych – zależnie od tego, gdzie położona jest rzecz, na której wykonywane są prace (usługi), czy jest ona transportowana do usługodawcy, czy też sam usługodawca przybywa do miejsca położenia rzeczy, jaki jest status podatkowy stron transakcji i gdzie mają one swoją rezydencję podatkową. W zależności od kombinacji tych wszystkich znamion zasady opodatkowania tych usług podatkiem VAT (polskim lub zagranicznym) są różne.

Pojęcie prac (usług) na rzeczach ruchomych

W praktyce prace (usługi) na rzeczach ruchomych nazywa się zazwyczaj "uszlachetnianiem", czy też usługami uszlachetniającymi. Jest to pewne uproszczenie, gdyż zakres tych usług może wykraczać poza typowe uszlachetnianie, o którym mowa w przepisach celnych.

Zgodnie zaś z tymi przepisami są to:
a) obróbka (przerób) towarów, w tym składanie, montaż lub instalowanie ich w innych towarach,
b) przetwarzanie towarów,
c) naprawa towarów, w tym ich odnawianie i porządkowanie.

Usługą (pracą) na rzeczach ruchomych będzie jednak każda czynność, która polega na poddaniu rzeczy jakimkolwiek pracom dotyczącym tej rzeczy bezpośrednio i oddziałującym na nią.

Wszystkie te czynności stanowią usługi polegające na pracach na rzeczach ruchomych. W tym przypadku nie następują jednak procedury uszlachetniania (czynnego), gdyż towary przez cały czas znajdują się na wspólnotowym obszarze celnym. Nie następuje zatem import tych towarów, a co najwyżej ich przemieszczanie pomiędzy państwami członkowskimi. Określając rodzaj prac, jakim mogą być poddane te towary (rzeczy ruchome), można się natomiast posiłkowo odwołać do przepisów celnych, które określają rodzaje prac uszlachetniających.

(...)