RADOSŁAW IGNATOWSKI
Środki trwałe według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
(fragment)
Skłoniło nas to do zwrócenia się do p. dr R. Ignatowskiego o zwięzłe i możliwie jasne przedstawienie zarysu zasad ewidencji środków trwałych w myśl MSR. Mamy nadzieję, że opracowanie zainteresuje Czytelników.
I tych z jednostek pozostających pod rządami ustawy o rachunkowości, a takich jest zdecydowana większość, gdyż MSR i MSSF mówią jak postępować, jeżeli jakieś zagadnienie nie jest uregulowane w polskiej ustawie, a w jednostce występuje (por. art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości).
I tych, którzy przeszli pod rządy MSR, gdyż otrzymują przejrzysty, całościowy obraz zagadnienia.
I wreszcie tych, którzy rozważają przejście na MSR, bowiem artykuł przybliży im wymogi które trzeba będzie spełnić w razie podjęcia takiej decyzji.
Redakcja
1. Wprowadzenie
Problematyka ujęcia środków trwałych w księgach rachunkowych (a w następstwie w sprawozdaniu finansowym) i późniejszej ich wyceny aż do usunięcia z bilansu jest przedmiotem kilku Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR) oraz Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Są to przede wszystkim następujące standardy:
- MSR 16, Rzeczowe aktywa trwałe,
- MSR 1, Prezentacja sprawozdań finansowych (ujawnianie informacji o posiadanych środkach trwałych i ich zmianach w ciągu roku obrotowego) i powiązane z nim
- MSR 8, Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów (zasadniczo podejście do zmiany zasad wyceny środków trwałych) oraz
- MSR 10, Zdarzenia następujące pod dniu bilansowym (ujawnianie informacji o transakcjach dotyczących środków trwałych, jakie nastąpiły po dacie bilansowej, ale przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego),
- MSR 17, Leasing (ujmowanie środków trwałych będących przedmiotem leasingu finansowego u stron umowy leasingu w zależności od jego charakteru i kwalifikacji, w tym zasady określania wartości początkowej i bilansowej przejętych w leasing finansowy środków trwałych),
- MSR 36, Utrata wartości aktywów (ustalanie i ujmowanie skutków utraty wartości oddzielnych środków trwałych oraz ich grup, tzw. ośrodków wypracowujących środki pieniężne),
- MSR 40, Nieruchomości inwestycyjne (ujmowanie nieruchomości przekwalifikowanych z nieruchomości inwestycyjnych do środków trwałych),
- MSSF 5, Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana (wycena środków trwałych lub ich grup, których wartość bilansową jednostka zamierza odzyskać w inny sposób, niż w drodze dalszego ich użytkowania),
- MSSF 6, Działalność wydobywcza oraz szacowanie zasobów naturalnych (zasadniczo wycena środków trwałych jednostek, których działalność gospodarcza polega na eksploatacji zasobów naturalnych),
Niniejszy artykuł poświęcony jest węzłowym zagadnieniom, związanym z ewidencją środków trwałych, pomija natomiast szczegółowe wymogi dotyczące ich prezentacji w sprawozdaniu finansowym i związanych z tym licznych ujawnień. Zasadniczym przedmiotem rozważań są postanowienia najbardziej istotnych dla sprawy standardów - MSR 16, Rzeczowe aktywa trwałe i MSSF 5, Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży i działalność zaniechana. Sięgamy jednak w miarę potrzeby i do innych MSR, co dotyczy np. ujęcia skutków obniżenia się wartości środków trwałych, których sposób dalszego wykorzystania nie rodzi jednak konieczności uznania ich za przeznaczone do sprzedaży. (Zagadnienie związane z uwzględnieniem utraty przez środki trwałe ich zdolności do przynoszenia założonych korzyści ekonomicznych rozstrzyga - jak wiadomo - MSR 36, Utrata wartości aktywów).
2. Co zalicza się do środków trwałych (...)
3. Kwalifikowanie zasobów do środków trwałych i ich wprowadzenie do ksiąg (...)
4. Wycena środków trwałych na kolejne dni bilansowe, następujące po ich wprowadzeniu do ksiąg (...)
5. Amortyzacja środków trwałych (...)
6. Zasady wyceny bilansowej środków trwałych w wartościach przeszacowanych (...)
7. Utrata wartości środków trwałych, inna niż odpisy amortyzacyjne (...)
8. Przeznaczenie środków trwałych do sprzedaży (...)
9. Usunięcie środków trwałych z ksiąg (...)
Zamieszczony zestaw finansowych wskaźników sektorowych za lata 2010-2002 pozwala zainteresowanym szerzej i bardziej wnikliwie spojrzeć na wyniki uzyskane przez dane przedsiębiorstwo. Dzięki porównaniom w czasie i przestrzeni uzyskuje się większy obiektywizm oceny, gdyż uzyskany wynik pozwala sprawdzić:
- w jakim kierunku podąża przedsiębiorstwo i jak szybko,
- czy następuje to zgodnie z planem,
- jaką pozycję zapewniło sobie wśród podobnych przedsiębiorstw.
Został on stworzony głównie na potrzeby biegłych rewidentów, ale może być także wykorzystywany przez inne osoby zajmujące się analizą i oceną przedsiębiorstw (kierownictwo, inwestorów, analityków bankowych i finansowych).
Wiecej




