CYRYL KOTYLA

Korzyści z informatyzacji kolejnych obszarów naszego życia - nie tylko gospodarczego - są bezdyskusyjne, co potwierdza dynamiczny rozwój tej dziedziny. Ma on swoje odbicie m.in. w powstaniu elektronicznych urzędów2. Do najważniejszych zalet e-urzędów można przede wszystkim zaliczyć:
- ograniczenie kosztów przechowywania, upowszechniania oraz dostępu do dokumentów,
- umożliwienie dostępu do jednego dokumentu wielu stronom w tym samym czasie,
- kontrolę obiegu dokumentu na każdym etapie,
- wyeliminowanie konieczności fizycznego dostarczania dokumentu adresatowi.

Korzyści te muszą jednak pokryć, a nawet przewyższyć nakłady na wdrożenie systemu. Efekt ten zostanie osiągnięty tylko wtedy, gdy system będzie powszechnie i chętnie wykorzystywany przez podatnikow.

Realizowany przez polskie Ministerstwo Finansów projekt e-Podatki, a w szczególności jego pierwszy etap - e-Deklaracje, mający na celu umożliwienie podatnikom przesyłanie deklaracji podatkowych przez internet, jest adresowany do wszystkich przedsiębiorców. W odniesieniu do "motoru" polskiej gospodarki, a więc małych i średnich przedsiębiorstw oznacza to, że główną grupą użytkowników tego systemu będą dyrektorzy finansowi i główni księgowi, którzy odpowiadają za rozliczenia podatkowe tych firm.

Jednym z ważniejszych elementów projektu e-Deklaracje jest interfejs, a więc sposób łączenia i wymiany danych w komunikacji między systemami informatycznymi, w omawianym przypadku łączenia programów podatnika z programami urzędu skarbowego. Chodzi o sposób tworzenia i przyszłego rozwoju interfejsu, dlatego już na tym etapie należy zapewnić, aby spełniał on oczekiwania podatników i działających w ich imieniu księgowych, a przede wszystkim:
- był przyjazny użytkownikom,
- pozwalał na integrację z komputerowymi systemami ewidencyjnymi oraz informacyjnymi stosowanymi przez służby księgowe,
- podążał za zmianami w prawodawstwie podatkowym oraz praktyce księgowej.

Główne tezy niniejszego artykułu były prezentowane przez autora na spotkaniu, które odbyło się 20.04.2005 r. w Ministerstwie Finansów. Spotkanie to było jednym z pierwszych w ramach tzw. publicznych konsultacji, do których Ministerstwo Finansów zaprosiło zainteresowane firmy, organizacje środowiskowe oraz pracowników nauki. Tego typu formuła publicznej debaty ma pomóc Ministerstwu w określeniu założeń koncepcyjnych e-Deklaracje pozwalających na opracowanie systemów "(...) dla obywatela i firm (...) które muszą być elastyczne i neutralne technologicznie (...) które będą usprawniały kontakt obywatela z urzędem, ale także będą czyniły ten urząd efektywnym i tańszym"3.

Niestety środowisko księgowych, jak np. Stowarzyszenie czy Komitet Standardów Rachunkowości, nie były na tym spotkaniu oficjalnie reprezentowane, i to mimo że projekt e-Deklaracje dotyczy dużej grupy podatników, zaś księgowi z racji częstotliwości i liczby kontaktów z urzędem skarbowym stanowią bardzo ważną grupę przyszłych użytkowników systemu. Zaniedbanie interesu księgowych już na etapie ustalania przez Ministerstwo Finansów założeń projektu spowodować może niezrealizowanie celów strategicznych projektu lub powstanie rozwiązań nieprzyjaznych dla podatników.

Modele działania interfejsu partnera i e-urzędu (...)

Postulowany model rozwoju e-Deklaracji (...)

Podsumowanie (...)