TELESFOR ŻYZNOWSKI
Ujęcie skutków restrukturyzacji finansowej i pomocy publicznej dla SP ZOZ w księgach rachunkowych
(fragment)
Restrukturyzacja finansowa, jak wynika z tych ustaw, polega głównie na umorzeniu niektórych zobowiązań publicznoprawnych pod rygorem spełnienia przez zainteresowane jednostki określonych warunków.
Jest to zatem rodzaj postępowania naprawczego, w myśl zaś ustawy o rachunkowości:
- zobowiązania bezwarunkowo umorzone w wyniku postępowania naprawczego lub układowego zwiększają kapitały (fundusze) własne - art. 36 ust. 2d,
- zdarzenia ujmuje się w księgach rachunkowych zgodnie z ich treścią ekonomiczną (a nie nazwą) - art. 4 ust. 2.
Przemawiałoby to za odnoszeniem skutków restrukturyzacji finansowej - jako postępowania naprawczego - na kapitał (fundusz) własny, dzięki czemu:
- nie wykazuje się pozornych zysków wywołanych umorzeniem zobowiązań,
- nie powstaje pokusa dzielenia takiego zysku.
Z drugiej jednak strony ustawa mówi o "bezwarunkowym umorzeniu" zobowiązań, który to zapis ma o jedno słowo - "bezwarunkowo" - za dużo. "Za darmo", bez spełnienia określonych warunków, żadne zobowiązanie nie jest nigdy umarzane. Deklaracje dłużnika nie mogą przecież stanowić wystarczającej podstawy do darowania mu długów. W dobie wyższości literalnej nad merytoryczną wykładnią, przemawiałoby to za odnoszeniem skutków restrukturyzacji finansowej na wynik finansowy.
Miałoby to tę dodatkową zaletę, że działania naprawcze nie przynoszą tylko korzyści, ale rodzą też dodatkowe koszty, które mogłyby nie znaleźć pokrycia w kapitale własnym.
Dlatego poprawne jest zaliczanie skutków restrukturyzacji finansowej do strat i zysków nadzwyczajnych, a więc zdarzeń trudnych do przewidzenia, następujących poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązanych z ogólnym, "normalnym" ryzykiem prowadzenia tego rodzaju działalności. Powinny one - naszym zdaniem - być jednak wykazane zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy w wyodrębnionej w rachunku zysków i strat pozycji "Straty i zyski nadzwyczajne z restrukturyzacji finansowej".
Oczywiście zyski nadzwyczajne uzyskane dzięki restrukturyzacji finansowej nie mogą stanowić przedmiotu podziału. Powinny one zasilić kapitał (fundusz) własny objętej restrukturyzacją jednostki.
Redakcja
I. Zakres, przedmiot i ogólne zasady oraz podstawy prawneWeszła w życie ustawa, mająca umożliwić sanację zadłużonych zakładów opieki zdrowotnej. Jest to ustawa z 15.04.2005 r. (Dz. U. nr 78, poz. 684), która reguluje zasady, warunki i tryb postępowania restrukturyzacji finansowej zakładów opieki zdrowotnej oraz udzielanej im pomocy publicznej, zwana dalej ustawą.
Przepisami ustawy mogą być objęte:
- samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy z 30.08.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 91, poz. 408 z późn. zm.), zwane dalej SP ZOZ, oraz
- mające status SP ZOZ jednostki badawczo-rozwojowe najczęściej działające przy uczelniach medycznych, prowadzące badania naukowe i prace badawczo-rozwojowe w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia.
Ustawa przewiduje:
- restrukturyzację finansową polegającą na umorzeniu, rozłożeniu na raty i odroczeniu płatności niektórych zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych oraz indywidualnych roszczeń pielęgniarek z tytułu "ustawy 203", tj. art. 4a ustawy z 16.12.1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1995 r. nr 1, poz. 2 z późn. zm.) powstałych w okresie od 1.01.1999 r. do 31.12.2004 r., pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, oraz
- pomoc publiczną, polegającą na ułatwieniu SP ZOZ pozyskania środków (np. drogą emisji obligacji, zaciągnięcia pożyczki i kredytu bankowego) na spłatę zobowiązań, w tym zwłaszcza z tytułu roszczeń pielęgniarek wynikających z "ustawy 203",
- dotacje (art. 40 ust. 1 ustawy), o którą mogą ubiegać się te SP ZOZ, które nie posiadają zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31.12.2004 r., niepodlegających restrukturyzacji finansowej.
SP ZOZ może być objęty restrukturyzacją finansową według zasad określonych ustawą wówczas, gdy na dzień 1.01.2001 r. zatrudniał powyżej 50 osób.
Jeżeli SP ZOZ powstał w wyniku połączenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej, to może być on objęty restrukturyzacją finansową, gdy co najmniej jeden z SP ZOZ podlegających połączeniu zatrudniał na dzień 1.01.2001 r. powyżej 50 osób. W takim przypadku restrukturyzacji podlegają wyłącznie zobowiązania SP ZOZ powstałego w wyniku połączenia w zakresie zobowiązań tego tylko zakładu opieki zdrowotnej, który spośród zakładów podlegających połączeniu spełnia warunek zatrudnienia na 1.01.2001 r. powyżej 50 osób.
O rozpoczęciu i zakończeniu restrukturyzacji decyduje organ restrukturyzacyjny, którym w przypadku SP ZOZ utworzonych przez samorząd terytorialny jest wojewoda, a pozostałych - Minister Zdrowia i Opieki Społecznej.
W myśl ustawy rozróżnia się następujące główne etapy postępowania restrukturyzacyjnego:
- wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie wniosku SP ZOZ, które dokumentuje postanowienie,
- wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji,
- wydanie decyzji o zakończeniu (względnie w razie niepowodzenia - umorzeniu) postępowania restrukturyzacyjnego.
II. Restrukturyzacja finansowa zobowiązań publicznoprawnych i ujęcie jej skutków w księgach (...)
III. Restrukturyzacja finansowa zobowiązań cywilnoprawnych i ujęcie jej skutków w księgach (...)
IV. Pomoc publiczna udzielana SP ZOZ w ramach restrukturyzacji finansowej (...)
V. Dotacja (...)
Zamieszczony zestaw finansowych wskaźników sektorowych za lata 2010-2002 pozwala zainteresowanym szerzej i bardziej wnikliwie spojrzeć na wyniki uzyskane przez dane przedsiębiorstwo. Dzięki porównaniom w czasie i przestrzeni uzyskuje się większy obiektywizm oceny, gdyż uzyskany wynik pozwala sprawdzić:
- w jakim kierunku podąża przedsiębiorstwo i jak szybko,
- czy następuje to zgodnie z planem,
- jaką pozycję zapewniło sobie wśród podobnych przedsiębiorstw.
Został on stworzony głównie na potrzeby biegłych rewidentów, ale może być także wykorzystywany przez inne osoby zajmujące się analizą i oceną przedsiębiorstw (kierownictwo, inwestorów, analityków bankowych i finansowych).
Wiecej




