ZDZISŁAW FEDAK, TADEUSZ NAUMIUK

1. Drugi czynnik produkcji - to szeroko rozumiane, na ogół pochodzące z zakupu materiały, do których umownie zalicza się również energię, jak np. elektryczną, parową, gazową, wodną, sprężone powietrze.

Materiały dzielą się na dwie duże grupy: materiały podstawowe oraz pozostałe, które nazwijmy umownie materiałami ruchu.

Materiały podstawowe - to przede wszystkim zużywane w ramach funkcji produkcji surowce i materiały, które bądź po przekształceniu na skutek procesów mechanicznych lub chemicznych, bądź w formie pierwotnej, jako półfabrykaty obcej produkcji (np. łożyska kulkowe, ogumienie), stają się produktami o określonej postaci, właściwościach i wyposażeniu.

W skład materiałów podstawowych wchodzą także materiały pomocnicze, konieczne do wytworzenia produktów, choć nie stanowią ich "istoty". Służą one - przykładowo - do łączenia (np. topniki, kleje, śruby, gwoździe, elektrody, nici), uszlachetnienia (np. smaki, zapachy, farby, lakiery, garbniki, impregnaty, materiały galwanizacyjne) czy opakowania produktów, stanowiąc zarówno ich integralną część (np. różnego rodzaju pojemniki - puszki, flaszki, słoiki, pudełka, tubki), jak i ochronę lub element reklamy.

W przypadku pozyskiwania kopalin, które są produktami (dla zużywających je - surowcami), za materiały podstawowe-pomocnicze można by uznać np. materiały wybuchowe, bez których wydobycie nie byłoby możliwe.

Wartość zużycia materiałów podstawowych zmniejszają powstałe z nich podczas produkcji, zdatne do wykorzystania, odpady wartościowe (odpady bezwartościowe wchodzą jedynie do ilościowego bilansu wsadu - uzysku), a także produkty uboczne oraz wybrakowane produkty, w wartości jaką reprezentują jako odpadki.

Materiały ruchu nie tworzą substancji produktów. Są one jednak niezbędne do prowadzenia działalności - utrzymania aparatu wytwórczego w gotowości produkcyjnej i ruchu (np. energia do napędu, oleje i smary, częściowo - części zamienne), tworzenia ku temu warunków (np. energia na cele ogrzewania i oświetlenia, materiały do utrzymania czystości, na cele bhp), sprawnego działania funkcji zarządu (np. materiały biurowe, czasopisma) czy funkcji sprzedaży (np. opakowania wysyłkowe).

Umownie do materiałów ruchu, a nie aparatu wytwórczego, kwalifikuje się także narzędzia i różnego rodzaju sprzęt, niezaliczany do środków trwałych ze względu na niską wartość i/lub krótki okres użytkowania.

(...)