BARBARA MUSZYŃSKA

Przykłady szczegółowej ewidencji zakupów i sprzedaży, ułatwiającej czynnym podatnikom podatku VAT sprostanie ich obowiązkom sprawozdawczym

(fragment)

Ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (zwana dalej "ustawą o VAT") nałożyła w art. 109 na czynnych podatników podatku VAT obowiązek prowadzenia ewidencji, zapewniającej prawidłowe sporządzenie deklaracji VAT, przy czym zakres tych obowiązków różni się zależnie od rodzaju wykonywanych przez nich czynności.

Ponadto, podatnicy dokonujący wewnątrzwspólnotowych nabyć i/lub dostaw towarów i usług, są zobowiązani do składania kwartalnych informacji podsumowujących (VAT-UE, VAT-UE/A i VAT-UE/B) oraz - w określonych przypadkach - do sporządzania miesięcznych deklaracji INTRASTAT (dotyczących wyłącznie towarów).

Informacje podsumowujące - analogicznie jak deklaracje VAT - składane są we właściwym dla podatnika urzędzie skarbowym, a deklaracje INTRASTAT przekazywane do odpowiedniej - właściwej miejscowo - izby celnej.

Czynni podatnicy podatku VAT, prowadzący księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości, określając rodzaje i zakres prowadzonych przez siebie ewidencji szczegółowych związanych z tym podatkiem, powinni uwzględnić nie tylko dość ogólne przepisy art. 109 ustawy o VAT, ale również wziąć pod uwagę:
- zakres informacji niezbędnych do wypełnienia:

- deklaracji VAT (VAT-7 do VAT-13 i VAT-T1) i
- kwartalnych informacji podsumowujących (VAT-UE) - w myśl art. 100-102 ustawy o VAT oraz
- miesięcznych deklaracji INTRASTAT (jeżeli ich to dotyczy) zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Ministra Finansów z 21.04.2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT (Dz. U. nr 89, poz. 846),

i ściśle z tym związane kwestie:
- techniki prowadzenia ewidencji i jej rodzaju (ewidencja księgowa na kontach księgi głównej i ksiąg pomocniczych - w tym rejestry sprzedaży i zakupu obsługujące VAT - czy też tylko pozaksięgowe ewidencje VAT), względnie rozwiązanie mieszane - ujęcie księgowe uzupełnione o ewidencję pozaksięgową,
- zakresu uzgodnień pomiędzy księgami pomocniczymi, ewidencją szczegółową i księgą główną, uznawanego przez jednostkę za niezbędny.

Powszechnie znane są wzory miesięcznych deklaracji VAT i zakres danych wymagających podania w nich.

Natomiast wiele - szczególnie mniejszych - jednostek, dokonujących wewnątrzwspólnotowych dostaw i/lub wewnątrzwspólnotowych nabyć, może nie znać swych powinności dotyczących sporządzania kwartalnych informacji podsumowujących i warunków, określających kiedy obowiązane są sporządzać deklaracje INTRASTAT; może im też brakować informacji o zakresie danych podawanych w tych wzorach. A niestety - zakres ten jest bardzo szeroki, dotyczy bowiem poszczególnych pozycji (asortymentów) przywożonych lub wywożonych towarów. (Ułatwieniem może być skorzystanie przez jednostkę z prawa do ustanowienia przedstawiciela do ich składania, np. w osobie agenta celnego).

Wspomniane rozporządzenie Ministra Finansów z 21.04.2004 r. określa tzw. progi statystyczne, po przekroczeniu których - w obrotach z 24 krajami UE - jednostka ma obowiązek sporządzać deklarację INTRASTAT ("INTRASTAT - Przywóz" lub "INTRASTAT - Wywóz").

(...)

---