Andrzej J. Konopacki

Odmowa wyrażenia opinii o przedstawionym do badania sprawozdaniu finansowym - to sytuacja wyjątkowa w praktyce biegłego rewidenta. Stosunkowo rzadkie "występowanie" i szczególne okoliczności "towarzyszące" sprawiają, że przypadek taki nie jest szczegółowo uregulowany w standardach/normach wykonywania zawodu biegłych rewidentów. Przyjmuje się, że każdy taki przypadek wymaga indywidualnego rozpatrzenia i oceny.

Odmowa wyrażenia opinii to również sytuacja wyjątkowa dla jednostki, o potencjalnie doniosłych konsekwencjach także dla jej właścicieli.

Jaka powinna być praktyka w takich przypadkach? Czy można określić ramowe zasady postępowania?

Dalsze rozważania stanowią próbę odpowiedzi na te pytania, a ich przedmiotem będą wybrane aspekty postępowania biegłego rewidenta, specyficzne uwarunkowania, zarówno bieżące, jak też w okresie następnym po okresie, którego dotyczy odmowa wyrażenia opinii o sprawozdaniu finansowym. Krótki komentarz zostanie poświęcony potencjalnym konsekwencjom dla jednostki i właścicieli.

Kiedy następuje odmowa wyrażenia opinii

Zasady ogólne

Przygotowując opinię biegły rewident rozważa trzy zasadnicze kwestie:
1) czy wykonano wszystkie procedury przewidziane w normach badania sprawozdań finansowych, aby zakres i głębię badania uznać za właściwą, oraz czy uzyskano wszystkie konieczne informacje i wyjaśnienia?
2) czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadami i przepisami rachunkowości?
3) czy sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelnie i jasno sytuację majątkową i finansową oraz wynik działalności jednostki?

Jeżeli mimo dołożenia odpowiedniej staranności odpowiedź na pierwsze pytanie jest negatywna, oznacza to sytuację określaną jako ograniczenie zakresu badania. W szczególnych przypadkach jej następstwem może być odstąpienie od wyrażenia opinii i przedstawienie w zamian "stanowiska biegłego rewidenta".

(...)