EDWARD KOSAKOWSKI

Ogólna charakterystyka zmian

Zmiany zasad opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej, jakie weszły w życie od 1.01.2005 r., częściowo są wspólne dla wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą, częściowo zaś zależą od formy prawnej tej działalności - od tego czy opodatkowanie następuje podatkiem dochodowym od osób prawnych (pdop) lub też podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pdof).

Wynikają one głównie z ustaw z 18.11.2004 r. o:
· zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 254, poz. 2533);
· zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 263 , poz. 2619).

Dodatkowo uzupełniają je obowiązujące od 1.01.2005 r. postanowienia ustaw:
· z 12.11.2003 r. o zmianie ustawy:
- o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 202, poz. 1956, nr 222, poz. 2201 i nr 263, poz. 2619),
- o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 202, poz. 1957 i nr 254, poz. 2533);
· z 20.04.2004 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 93, poz. 894 i nr 254, poz. 2533).

W przypadku osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą zmiany wynikają ponadto z ustawy z 12.11.2003 r. o zmianie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. nr 202, poz. 1958 i nr 263, poz.2619).

Zmiany opodatkowania pdop i pdof dochodów z działalności gospodarczej, jakie weszły w życie od 1.01.2005 r.3, a częściowo wejdą w życie od 1.07.2005 r., polegają - ogólnie rzecz biorąc - na:
· dostosowaniu przepisów ustaw o pdop i pdof do rozwiązań zawartych w innych ustawach, jak np. ustawie z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług, ustawie z 11.09.2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy;
· wprowadzeniu do ustaw o pdop i pdof regulacji zapewniających swobodny przepływ kapitału, a w szczególności:
- możliwe stało się odliczenie od pdop należnego, liczonego od całości uzyskanego dochodu przez spółkę dominującą (podatnika mającego nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce), kwoty podatku zapłaconego przez spółkę zależną znajdującą się za granicą4,
- przyjęcie zasady, iż niektóre dochody z kapitałów pieniężnych - bez względu na miejsce ich uzyskania - podlegają opodatkowaniu pdof w Polsce, przy czym podatnikowi uzyskującemu takie dochody za granicą przyznano prawo odliczenia od sumy dochodów (także pdof zryczałtowanego obliczonego według 19% stawki) podatku zapłaconego za granicą5;
· uwzględnieniu w updop przyznanego Polsce ośmioletniego okresu przejściowego do zwolnienia z pdop przychodów z odsetek i należności licencyjnych wypłacanych na rzecz powiązanych spółek, mających siedzibę w innych państwach UE6;
· dostosowaniu przepisów updof dotyczących preferencyjnego opodatkowania dochodów małżonków do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.05.2004 r. (sygn. akt K 8/03) oraz włączeniu do niej niektórych zwolnień przedmiotowych, które wynikały dotychczas z rozporządzeń Ministra Finansów;
· wprowadzeniu do ustaw o pdop i pdof innych zmian:
- o charakterze merytorycznym, jak np. podwyższenie limitu darowizn odliczanych od dochodu i wprowadzenie obowiązku ich wykazywania przez korzystającego z odliczenia w zeznaniu rocznym, przedłużenie do 31.12.2006 r. ważności niektórych zwolnień przedmiotowych w pdop, jak i
- o charakterze porządkowym, uściślających i porządkujących niektóre przepisy obu ustaw dzięki nadaniu im nowego brzmienia.