FRANCISZEK MATUSIAK

Ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 i nr 200, poz. 1683 oraz z 2003 r. nr 96, poz. 874 i nr 110, poz. 1039) normuje zagadnienia: podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych, podatku od posiadania psów oraz opłat: targowej, miejscowej i administracyjnej.

Zmiany zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości, które wchodzą w życie 1 stycznia 2004 r., są stosunkowo niewielkie. Uwzględniają one postanowienia zapisów ustawy z 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. nr 96, poz. 874) oraz ustawy z tego samego dnia - Przepisy wprowadzające ww. ustawę, w myśl których: grunty i budynki zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego zostały opodatkowane najniższymi stawkami podatku od nieruchomości. W ogóle z tego podatku zostały natomiast zwolnione nieruchomości lub ich części, zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez tego rodzaju organizacje.

Przybliżając istotę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2004 roku, a w szczególności obowiązki podatników na początek roku, co jest głównym celem tej publikacji - przypomnieć warto ważniejsze, wybrane, zmiany rozległej modyfikacji unormowań, jaka nastąpiła w 2002 r., a które bez zmian obowiązują od 1 stycznia 2003 r. do dziś. Są to:

- wprowadzenie obowiązku składania deklaracji i informacji, również w razie zwolnień z podatku, uściślenie sposobu płatności rat - proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego;

- określenie zasady płatności podatku, gdy przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność osób fizycznych i osób prawnych; w przypadku takim osoby fizyczne płacą podatek na takich samych zasadach co osoby prawne;

- przeniesienie do ustawy podatkowej zwolnień wynikających z innych, odrębnych ustaw;

- ograniczenie do zwolnień przedmiotowych możliwości wprowadzenia przez radę gminy innych zwolnień, poza wymienionymi w ustawie; spełnia to wymóg art. 217 Konstytucji RP, iż kategorie podmiotów zwolnionych od podatków mogą określać jedynie ustawy;

- przesądzenie, iż grunty, zależnie od sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, także niewchodzące w skład gospodarstw rolnych (podlegające do końca 2002 roku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości), są obecnie opodatkowane podatkiem rolnym, a lasy - podatkiem leśnym;

- wyraźna zmiana definicji budynku, budowli oraz nieruchomości (budynek, budowla, grunt) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co rodzi istotne skutki podatkowe; w przypadku braku możliwości wykorzystywania ich ze względów technicznych - przewidziano łagodniejsze opodatkowanie, a nawet nieobjęcie opodatkowaniem;

- uznanie za podatników także posiadaczy części nieruchomości i obiektów budowlanych, stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Oznacza to, że najemca np. wynajętego lokalu użytkowego staje się podatnikiem z ciążącymi na nim obowiązkami, o czym szerzej będzie dalej mowa. Podobnie podatnikami są spółki osobowe - w przypadkach posiadania przez nich przedmiotu opodatkowania (głównie własności nieruchomości);

- uściślenie podstawy opodatkowania i m.in. sposobu jej ustalania dla budowli będących przedmiotem leasingu oraz dla budowli położonych na terenie kilku gmin (np. rurociągi, linie, sieci itp.);

- likwidacja ograniczenia dotyczącego obniżania stawek podatkowych przez rady gmin poniżej 50% ustawowych stawek maksymalnych;

- znaczące uporządkowanie zwolnień podatkowych; wykaz zwolnień uzupełniono o kilka istotnych pozycji, w nielicznych kilku przypadkach - zrezygnowano z nich, pozostawiając jednak upoważnienie dla rad gmin do wprowadzenia innych zwolnień, jednak - jak wspomniano - wyłącznie o charakterze przedmiotowym.

2. Przed opracowaniem deklaracji - grunty (...)

3. Budynki i budowle (...)

4. "Względy techniczne" (...)

5. Podmiot i przedmiot opodatkowania (...)

6. Stawki podatkowe i zwolnienia (...)

7. Obowiązki podatnika, deklaracje, terminy (...)