ANDRZEJ MALCZUK

Większość jednostek sporządzających sprawozdania finansowe, które podlegają obowiązkowi badania, jest świadoma potrzeby tworzenia i wykazywania w sprawozdaniu finansowym rezerwy na takie świadczenia pracownicze, jak zapewniane przez nie odprawy emerytalne i nagrody jubileuszowe. Kalkulacji wysokości tych rezerw dokonują zazwyczaj niezależne firmy doradcze i aktuarialne, zdarza się jednak, iż jednostki samodzielnie przeprowadzają wyliczenia, przy zastosowaniu mniej lub bardziej uproszczonych sposobów.

Zasady ewidencji rezerw na świadczenia pracownicze, ich ujęcia w sprawozdaniu finansowym jednostki, jak również wyceny zobowiązań wynikające z Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 19 "Świadczenia pracownicze" (MSR 19) zostały obszernie przedstawione w "Rachunkowości". Autor artykułu, p. J. Arczewski zaprezentował w nim pogląd, iż w przypadku mniejszych firm wycena rezerw na świadczenia pracownicze mogłaby w określonych, specyficznych warunkach następować w sposób uproszczony, bez konieczności corocznego wyliczania stanu rezerwy przez aktuariusza. W niniejszym opracowaniu przedstawiono sposób dokonywania takiego uproszczonego szacunku oraz warunki jego stosowania.

Ze względu na złożoność problematyki wyceny rezerw na świadczenia pracownicze, przy omawianiu niektórych zagadnień zastosowano uproszczenia, dotyczące między innymi ustalania założeń aktuarialnych, a w szczególności demograficznych, czy też traktowania kosztów przeszłego zatrudnienia. Nie były one jednak kluczowe dla zrozumienia prezentowanych treści. Oznaczenia i terminologia stosowane w niniejszym opracowaniu są spójne z symbolami i pojęciami użytymi w artykule p. J. Arczewskiego.

Zasady ustalania świadczeń pracowniczych

Ustawa o rachunkowości - jak wiadomo - nie określa zasad wyceny rezerw na świadczenia pracownicze. Nie ma też krajowego standardu rachunkowości poświęconego temu zagadnieniu. Dlatego szczegółowe rozwiązania w tym zakresie - w myśl art. 10 ust. 3 ustawy - celowe jest oprzeć na wytycznych MSR, stanowiące powszechnie uznaną i stosowaną w świecie praktykę.

Przypomnijmy zatem sposób ustalania rezerw oraz kosztu świadczeń pracowniczych, określony w MSR 19. Jest to niezbędne do zrozumienia przedstawionej w dalszej części opracowania uproszczonej metody ich szacowania.

(...)

Praktyka wycen aktuarialnych w Polsce (...)

Prognoza wartości rezerwy na kolejny moment wyceny (...)

Uproszczony sposób ustalania rezerwy (...)

Warunki stosowania uproszczonej metody (...)

Weryfikacja jakości prognozy (...)

Zakończenie (...)