EUGENIUSZ SMOKTUNOWICZ

Ustawą z 29.01.2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 177), zwaną dalej ustawą, dostosowano nasze przepisy do rozwiązań określonych w dyrektywach Unii Europejskiej. Ustawa obowiązuje już ponad 6 miesięcy.

Ustawę stosuje się do wszystkich zamówień publicznych, a więc dostaw towarów i wyrobów, robót budowlanych i usług, finansowanych bezpośrednio z budżetu państwa lub budżetów gmin, a także ze środków publicznych, za które uważa się też wszelkie kredyty, dofinansowania, subsydia itp. ze środków publicznych.

Ustawę stosuje się również do zamówień, gdy zamawiającym jest organ państwowy, samorządowy lub "instytucja prawa publicznego", za którą uważa się każdą jednostkę gospodarczą:
- powołaną do zaspokojenia usług powszechnych oraz
- finansowaną w ponad 50% przez organy państwowe, samorządowe, lub
- taką, w której ponad połowę składu organu zarządzającego stanowią osoby mianowane przez państwowe, samorządowe lub inne instytucje prawa publicznego.

Przepisy wprowadzone ustawą różnią się dość znacznie od dotychczasowych przepisów wiążących przy zamówieniach publicznych.

Zgodnie z nową ustawą te zamówienia, których wartość (bez podatku od towarów i usług - VAT) wynosi:
- dla robót budowlanych - 5 mln euro i więcej,
- dla dostaw i usług - 130 tys. euro i więcej,

trzeba najpierw ogłosić w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (w Luksemburgu) - w elektronicznej bazie danych o przetargach (Tenders Elektronic Daily - TED). Ogłoszenia przesyła się do Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, przy czym ich wzory określił Prezes Rady Ministrów; są one publikowane w języku kraju zamawiającego (Polski), a jedynie streszczenia ważniejszych elementów ogłoszenia podaje się w pozostałych językach UE. Wiążący jest język oryginału.

Wartość zamówień publicznych przelicza się na euro, zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 8.03.2004 r. (Dz. U. nr 40, poz. 356).

Ocenia się, że o ok. jednej trzeciej naszych zamówień publicznych będzie wymagała ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Jeśliby wartość zamówienia przekraczała równowartość 10 mln euro (roboty budowlane) względnie 5 mln euro (dostawy lub usługi), to zamawiający powinien także zamieścić ogłoszenie w dzienniku lub czasopiśmie ogólnopolskim.

Pozostałe ogłoszenia o zamówieniach publicznych, o wartości niższej niż 5 mln względnie 130 tys. euro, wymagają publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych; są one przekazywane do ogłoszenia Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych pisemnie, faksem lub drogą elektroniczną na formularzu zamieszczonym na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych. Sposób postępowania zamawiających nie uległ w tym przypadku zmianie.

Udzielenie zamówienia o wartości nieprzekraczającej 6 tys. euro nie wymaga stosowania trybu przewidzianego ustawą.

Spod przepisów ustawy są wyłączone zamówienia:
- publiczne związane z obronnością, bezpieczeństwem państwa i tajemnicą państwową; chodzi tu o zamówienia na roboty budowlane, dostawy i usługi, określone jako tajne lub których realizacja wymaga szczególnych środków bezpieczeństwa albo ochrony bezpieczeństwa państwa członkowskiego,
- publiczne podlegające innym regułom proceduralnym, udzielane na podstawie umów między rządem polskim i rządami państw członkowskich Paktu Północnoatlantyckiego dotyczących stacjonowania wojsk, jeżeli umowy te przewidują inne niż ustawa procedury udzielania zamówień,
- udzielane według szczególnych procedur organizacji międzynarodowych (np. Banku Światowego, ONZ, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju),
- Narodowego Banku Polskiego związane z realizacją polityki pieniężnej; obrotem papierami wartościowymi, emisją znaków pieniężnych; prowadzeniem rachunków bankowych i usług finansowych.

Poza tym, w grupie zwolnień znajdują się też badania naukowe.

Zamówienia publiczne udzielane są w trybie:
1) przetargu nieograniczonego,
2) przetargu ograniczonego,
3) negocjacji z ogłoszeniem,
4) negocjacji bez ogłoszenia,
5) zamówienia z wolnej ręki,
6) zapytania o cenę,
7) aukcji elektronicznej (aukcję elektroniczną trudno jednak uznać za odrębny tryb zamówień publicznych; jest to tylko sposób szybkiej realizacji zamówienia w ramach zapytania o cenę), albo
8) w trybie szczególnym, tj. drogą konkursów, udzielania koncesji na roboty budowlane, zamówień sektorowych.

Podstawowymi, równoważnymi trybami, które zawsze można stosować bez ograniczeń, są: przetarg ograniczony i przetarg nieograniczony. Jest to nowe rozwiązanie, bowiem w poprzedniej, już nieobowiązującej ustawie o zamówieniach publicznych, tylko przetarg nieograniczony był trybem podstawowym.

B. Tryb udzielania zamówień (...)

C.Tryb szczególny (...)

D. Postępowanie na zasadach szczególnych (...)

E. Sposób udzielania zamówień (...)

F. Jak publikuje się ogłoszenia o przetargach (...)

G. Kontrola prawna w zakresie niezachowania przepisów o zlecaniu zamówień publicznych (...)

H. Zakończenie (...)