ALEKSANDRA SMEJDA

V Doroczna Konferencja Audytingu

(fragment)

Zorganizowana przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów V Doroczna Konferencja Audytingu (29–30 września 2004 r., Jachranka k. Warszawy) jest już za nami. Dominowały w niej tematy wiążące się z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej i ich wpływu na polskie środowisko finansowo-księgowe, a zwłaszcza biegłych rewidentów. Jak wiadomo - szykują się bardzo ważne, zakrojone na szeroką skalę zmiany. W chwili obecnej obowiązują nas już rozwiązania unijne, Unia zaś – wzorem Stanów Zjednoczonych – jest w trakcie reformowania zawodu audytora. Celem tej reformy jest odbudowa zaufania do zawodu, poważnie nadszarpniętego przez skandale Enronu, WorldComu, czy bliższego Europie Parmalatu (Włochy). Zagadnienia te są także istotne dla Polski, a środowisko audytorów, które od wielu już lat ma szerokie kontakty z zagranicznymi kolegami, jest bieżąco informowane o kolejnych koncepcjach zmian; zaś od 1.05.br. w coraz szerszym zakresie uczestniczy też w pracach UE. Ta „globalizacja” dała się odczuć podczas konferencji, która zgromadziła wielu gości zagranicznych. Poza reprezentantami współpracujących z KIBR organizacji biegłych rewidentów z Łotwy, Rumunii, Słowacji i Wielkiej Brytanii, gośćmi konferencji byli także doradcy podatkowi z Niemiec oraz reprezentanci Europejskiej Federacji Ekspertów Księgowych (FEE): znany już w Polsce Jacques Potdevin (wiceprezes FEE, honorowy prezes Izby Francuskiej) oraz - po raz pierwszy w KIBR – David Devlin (prezes FEE). Dopisali także goście z Polski. Przybył na nią Mirosław Sekuła, prezes Najwyższej Izby Kontroli, a Ministerstwo Finansów reprezentowali: sekretarz stanu Stanisław Stec, podsekretarz stanu Andrzej Jacaszek (nadzorujący KIBR), Generalny Inspektor Audytu Wewnętrznego Augustyn Kubik oraz Joanna Dadacz, dyrektor Departamentu Rachunkowości MF. Tak liczna reprezentacja ważnych gości z kraju i zagranicy świadczy o randze konferencji i zainteresowaniu jej tematyką.

Tematem tegorocznej konferencji była „Rewizja finansowa po wejściu Polski do Unii Europejskiej”. W przemówieniu inauguracyjnym prezes KRBR Piotr Rojek podkreślił, że polskie członkostwo w Unii jest już faktem, a co za tym idzie – poza obowiązującym wciąż polskim prawem bilansowym, zgodnym z dyrektywami UE, należy uwzględniać postanowienia unijne, przewidujące obowiązek względnie możliwość stosowania MSR. Unijne przepisy nałożyły – jak wiadomo – na emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu na regulowanych rynkach państw UE obowiązek stosowania od 1.01.2005 r. MSR przy sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Państwa Unii mogą zaś zdecydować, że także sprawozdania finansowe innych podmiotów – skonsolidowane lub jednostkowe – mają lub mogą być sporządzane wg MSR. Dla biegłych rewidentów oznacza to konieczność dogłębnej znajomości MSR i ich wykładni, a dla samorządu biegłych – konieczność udzielenia swoim członkom pomocy w przygotowaniu się do tego zadania. Podkreślił też, że jedną z najważniejszych spraw, jakie zostaną poruszone podczas konferencji, będą skutki jakie wywoła modernizacja VIII dyrektywy Unii Europejskiej, gdyż spowodują one spore zmiany w działaniu biegłych rewidentów. Krajowa Izba Biegłych Rewidentów na bieżąco śledzi europejskie prace nad projektem dyrektywy i wraz z Ministerstwem Finansów bierze czynny udział w zgłaszaniu uwag do ich kolejnych wersji.

Podsekretarz stanu, p. Andrzej Jacaszek, występując w czasie otwarcia konferencji, podkreślił, że tegoroczne obrady odbywają się w pierwszym roku, w którym Polska - jako pełnoprawny członek Unii - współtworzy prawo europejskie i wpływa na jego przyszły kształt. Jest to czas szczególny dla środowiska, gdyż trwają prace nad zmianą VIII dyrektywy, rozszerza się zakres stosowania MSR w UE, przewiduje się wprowadzenie obowiązku stosowania przez biegłych rewidentów Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej (MSRF) zamiast polskich norm wykonywania zawodu. Polska rozszerzyła możliwości stosowania MSR, w związku z czym po raz kolejny znowelizowano ustawę o rachunkowości, przewidując w niej możliwość lub obowiązek stosowania MSR. Zmiana ta (z 27.08.2004 r.) wypływa z delegacji zawartej w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z 19.07.2002 r. nr 1606/2002/WE w sprawie stosowania MSR i ma ułatwić realizację tych przepisów. Dalsze rozstrzygnięcia, dotyczące ewentualnego rozszerzenia wykazu jednostek uprawnionych do stosowania MSR, zapadną po dokonaniu przez Ministerstwo Finansów analizy problemów, jakie wiążą się z praktyką stosowania MSR, co będzie możliwe ok. roku 2008, po zebraniu dwu- trzyletniego doświadczenia.

Obrady konferencji – jak się spodziewano – zdominowały tematy związane z modernizacją VIII dyrektywy – kluczowego dokumentu dla zawodu audytorów. Zmiany wynikają zarówno z projektowanych przepisów, jak też z coraz to nowych oczekiwań opinii publicznej wobec biegłych rewidentów. Problemom tym poświęcone było wystąpienie Davida Devlina, prezesa FEE, zatytułowane „Unijne spojrzenie na rolę biegłego rewidenta” (pierwszy dzień obrad, sesja plenarna I prowadzona przez dr Władysław Fałowskiego). Zdaniem prelegenta zaczyna się obecnie nowa era w audycie. Po ostatnich „wpadkach” parlamenty i rządy wielu państw wyraziły swe niezadowolenie z pracy audytorów. Skutkiem tego było wydanie restrykcyjnych przepisów (w Stanach „Sarbanes-Oxley Act”) lub propozycji zaostrzenia przepisów (w Europie nowelizacja VIII dyrektywy), którym to restrykcjom audytorzy – dla odbudowania zaufania społecznego do zawodu – muszą się poddać. Jednocześnie jednak zmienia się obecnie rola audytorów. Wprowadza się przepisy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, a społeczeństwo oczekuje od audytorów, by pełnili rolę ostrzegawczą - byli czymś w rodzaju policjantów, którzy strzegą przedsiębiorstwa. Jest to nowa rola i nowe wyzwanie – ostrzeganie o oszustwach finansowych i ich wykrywanie. To jedna z tych dziedzin, która wymaga aby audytorzy udoskonalili swój warsztat.

(...)

---