WITOLD BIEŃ

Głównym "produktem" pracy księgowego jest - jak wiadomo - roczne sprawozdanie finansowe, zawierające całokształt informacji o osiągniętym przez spółkę kapitałową wyniku oraz jej sytuacji majątkowej i finansowej. Sprawozdania te są rozpatrywane przez udziałowców (akcjonariuszy) na ogólnych (walnych) zebraniach w celu udzielenia absolutorium władzom spółki i podjęcia decyzji w sprawie podziału zysku lub pokrycia straty. Roczne sprawozdanie finansowe jest także z reguły przedmiotem szczegółowej analizy ze strony rad nadzorczych i zarządów spółek, gdyż stanowi ono podstawę do: oceny trafności decyzji podejmowanych w poprzednim roku, udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy nie występują zagrożenia dla kontynuacji działalności przez spółkę, a także wyznaczania przyszłej polityki finansowej.

Wiele spółek w ciągu roku nie sporządza bilansów netto ani rachunków zysków i strat za poszczególne miesiące, a końcowym "produktem" pracy księgowego są tylko zestawienia obrotów i sald oraz miesięczne deklaracje podatkowe (CIT, VAT itp.). Jedynie spółki publiczne zobowiązane są do prezentacji w ciągu roku okresowych sprawozdań finansowych w formie ustalonej odpowiednimi przepisami, w celu umożliwienia akcjonariuszom analizy opłacalności lokat dokonywanych na rynku kapitałowym.

W rezultacie zarządy, a zwłaszcza rady nadzorcze wielu spółek niepublicznych, nie dysponują krótkoterminowymi informacjami finansowymi o rentowności firmy, o jej zdolności do terminowego regulowania zobowiązań, o efektywności wykorzystania przez nią majątku. Bez takich bieżących, comiesięcznych informacji władze spółki nie mogą podejmować racjonalnie uzasadnionych działań, zapobiegających rysującemu się ryzyku utraty zdolności do terminowego regulowania zobowiązań; może ono przecież pojawić się w ciągu roku, grożąc utratą płynności finansowej, a nawet bankructwem. Brak także informacji pozwalających na wykorzystanie rysujących się nowych szans poprawy wyników i umocnienia sytuacji finansowej spółki.

Informacja o wyniku finansowym (...)

Informacja o sytuacji finansowej i majątkowej spółki (...)