AGNIESZKA STACHNIAK

Data przystąpienia Polski do Unii Europejskiej prawie zbiegła się w czasie z inną ważną dla krajów UE datą: od 1 stycznia 2005 r. niektóre spółki europejskie mają obowiązek sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSR). Nasze przystąpienie do UE w bieżącym roku sprawiło, że jesteśmy pełnoprawnymi uczestnikami ostatniego etapu ambitnego projektu, jakim jest włączenie MSR do unijnego porządku prawnego.

Uprzednio podstawą harmonizacji prawa w zakresie rachunkowości w krajach członkowskich UE były dyrektywy dotyczące rachunkowości. Charakter prawny dyrektywy pozwalał na wybór sposobów i środków służących jej wdrożeniu, uwzględniających lokalne tradycje i praktykę. Wraz z umiędzynarodowieniem rynków kapitałowych okazało się, że informacje wynikające ze sprawozdań, sporządzanych przez spółki europejskie na podstawie przepisów poszczególnych państw, mimo że u ich podstaw leżały dyrektywy o rachunkowości, są często nieporównywalne lub niewystarczające. Dlatego w praktyce już dziś wiele spółek europejskich, działających na arenie międzynarodowej czy chcących pozyskać kapitał na rynkach międzynarodowych, sporządza drugi zestaw sprawozdań zgodnych z MSR lub standardami amerykańskimi (US GAAP), co powoduje znaczne zwiększenie kosztów. Mając to na uwadze, Komisja Europejska już w 1995 r. zaproponowała umożliwienie niektórym jednostkom sporządzanie jednego zestawu sprawozdań - zgodnie z MSR. Dalsze prace nad tym zagadnieniem, stanowiącym część szerszego przedsięwzięcia, jakim jest wzmocnienie skuteczności działania rynków kapitałowych w UE, doprowadziły do wydania rozporządzenia nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 19.07.2002 r. w sprawie stosowania MSR1.

W myśl tego rozporządzenia standardami stosowanymi przez spółki europejskie są MSR wydane przez Komitet Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASC - International Accounting Standards Committee). Była to niezależna, prywatna organizacja, która powstała w roku 1973. W wyniku restrukturyzacji w 2001 r. IASC przekształcono w Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB - International Accounting Standards Board), która wydaje Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) oraz aktualizuje MSR. Wydawane były też interpretacje MSR przez Stały Komitet ds. Interpretacji (SIC - Standing Interpretation Committee). Interpretacje MSR i MSSF wydaje obecnie Komitet ds. Międzynarodowych Interpretacji Sprawozdawczości Finansowej (IFRIC - International Financial Reporting Interpretation Committee). Zarówno IASB jak i IFRIC są organami Fundacji Komitetu Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASCF - International Accounting Standards Committee Foundation), która jest właścicielem praw autorskich do wszystkich standardów i interpretacji.

Podsumowując: na pełen zestaw MSR, które będą obowiązywać w UE, składają się: MSR i ich interpretacje SIC oraz MSSF i ich interpretacje IFRIC.

Skrót MSSF używany w dalszej części artykułu będzie dotyczył wszystkich standardów i interpretacji.

Rozporządzenie 1606/2002 (...)

Procedura przyjęcia standardów do prawa UE ("endorsement procedure") (...)

Standardy i interpretacje przyjęte przez UE (...)

"Stabilna platforma" MSSF (...)

Standardy i interpretacje obowiązujące w UE od 1.01.2005 r. (...)

Możliwości merytorycznego wpływu państw UE na kształt MSSF (...)

Obowiązki w zakresie stosowania MSSF w Polsce (...)

Zakończenie (...)