JULIUSZ KAMIŃSKI

Podatek należny

Podatnik VAT oraz przedstawiciel podatkowy

Obecnie podatnikiem VAT jest osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna, wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zdefiniowane w ustawie pojęcie działalności gospodarczej, różne jednak od definicji zawartej w Prawie o działalności gospodarczej, obejmuje wszelką działalność producentów, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne handlowców, usługodawców oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, i to również wtedy, gdy czynność została wykonana jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Nie uznaje się za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą czynności:

1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - pdof (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.); są to przychody ze stosunku

służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy;

2) wykonywanych przez osobę fizyczną na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką osoba ta zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy;

3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt. 2-8 ustawy o pdof, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym więzami, tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności.

A zatem praca świadczona na podstawie umów zlecenia lub o dzieło nie stanowi w zasadzie czynności opodatkowanej VAT.

Nie mogą już być podatnikami VAT zakłady (oddziały) osób prawnych. (Dla przypomnienia: poprzednio podatnikami VAT mogły być również - za zgodą US - zakłady (oddziały) osoby prawnej wykonujące czynności podlegające opodatkowaniu VAT, jeżeli samodzielnie sporządzały bilans). Z dniem 1.05.2004 r. osoba prawna, której zakłady (oddziały) rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki swojego zakładu (oddziału), który przestał być wyodrębnionym podatnikiem VAT.

Nie uznaje się za podatnika VAT organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie zadań, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych przez nie na podstawie umów cywilnoprawnych.

Inną nowością jest, że podatnicy nieposiadający siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności lub stałego miejsca zamieszkania na terytorium kraju (Polski), a więc z reguły przedsiębiorstwa zagraniczne (np. zajmujące się wysyłką towarów, organizujące aukcje), lecz podlegający w Polsce obowiązkowi zarejestrowania się jako czynni podatnicy VAT, są obowiązani ustanowić przedstawiciela podatkowego, który podlega rejestracji w US.

Przedstawicielem podatkowym może być osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna posiadające stałą siedzibę bądź miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Przedstawiciel podatkowy odpowiada solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe podatnika, którego reprezentuje.

Podatnikami ("dorywczo") są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, niebędące generalnie podatnikami VAT, jeżeli dokonują wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu, o ile okoliczności nie wskazują na zamiar wykonywania tej czynności w sposób częstotliwy.

Zasady rozliczania podatku naliczonego (...)

Zwrot VAT (...)

IV. Przepisy nieznacznie zmodyfikowane i niezmienione

Przepisy zmodyfikowane (...)

Uregulowania przeniesione bez zmian do nowej ustawy o VAT (...)