GENOWEFA KAWECKA-SIUZDAK

Obrót wierzytelnościami polega na tym, że dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi przysługującą mu wierzytelność na drugą osobę (cesjonariusza), co może nastąpić odpłatnie, drogą sprzedaży lub pod tytułem darmym. Niekiedy odsprzedaż wierzytelności w celu przyspieszonego uzyskania zapłaty określa się mianem factoringu.

Sprzedaż wierzytelności zalicza się do czynności bankowych.

Obecnie nie istnieją ograniczenia w obrocie wierzytelnościami. Zakupem i sprzedażą wierzytelności mogą zajmować się zarówno banki, jak i inne firmy, wykonując tę czynność zarobkowo, w ramach prowadzonej przez siebie działalności.

Jeżeli obrót wierzytelnościami nie stanowi zarazem czynności bankowej, to na jej wykonywanie nie jest wymagane zezwolenie prezesa NBP. Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z 26.09.1996 r. (sygn. akt III AZP 2/96) i nawiązujące do niej orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.06.1997 r. (sygn. akt I SA/Po642/96).

Zakup i sprzedaż wierzytelności regulują przepisy art. 509 i następne Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 509 § 1 K.c. wierzyciel może, bez zgody dłużnika, przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa akcesoryjne, mające na celu zabezpieczenie spłaty wierzytelności (np. zastaw, hipoteka, poręcznie), a w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Natomiast dłużnikowi przysługują wszelkie zarzuty, jakie miał on względem zbywcy, w tym zarzut potrącenia. Umowa o przekazaniu wierzytelności nie wymaga szczególnej formy; jeżeli jednak wierzytelność jest stwierdzona na piśmie, to przelew wierzytelności powinien być również potwierdzony pisemnie (art. 511 K.c).

Dla skutecznego przeniesienia wierzytelności nie jest wymagana zgoda dłużnika, ani też go powiadomienie, o jej przeniesieniu. Mimo to lepiej jest poinformować dłużnika o tym fakcie, gdyż zachodzi obawa, że dłużnik - nie wiedząc o przeniesieniu wierzytelności - może spełnić świadczenie do rąk dotychczasowego wierzyciela. Dłużnik powinien też znać nowego wierzyciela, aby umożliwić bezproblemowe uzgodnienie rozrachunków stosownie do prawa bilansowego.

Obrót wierzytelnościami a podatek od towarów i usług (...)

Obrót wierzytelnościami a podatek od czynności cywilnoprawnych (...)

Obrót wierzytelnościami a podatek dochodowy (...)

Ewidencja rachunkowa (...)