JAN BROL

Postępowanie naprawcze (art. 492-521 nowego prawa) jest instytucją prawną dotychczas nie znaną. Wprawdzie celem tego postępowania ma być zawarcie układu, to jednak nie ma ono nic wspólnego z postępowaniem układowym (tak poprzednim, jak i obecnym). Wynika to przede wszystkim z faktu, iż postępowanie naprawcze nie jest postępowaniem sądowym. Wprawdzie sąd upadłościowy w interesie wierzycieli wykonuje szereg czynności związanych z tym postępowaniem oraz sprawuje nad nim ogólny nadzór, jednak kształt tego postępowania, jak i jego istota przesądza, że jest to pozasądowe postępowanie samego dłużnika. Postępowanie to wszczyna i prowadzi w granicach zakreślonych w przepisach przedsiębiorca.

Stosunkowo niewielka regulacja tego postępowania przepisami nowego prawa wynika zaś z tego, iż w wielu kwestiach przepisy te zakładają odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu.

Już sam tytuł części czwartej nowego prawa wskazuje na cel tego postępowania. Może ono być wszczęte, gdy dłużnik jest zagrożony niewypłacalnością. Warto ten cel podkreślić: postępowanie to stosuje się wtedy, gdy istnieje zagrożenie, że dłużnik w przyszłości może stać się niewypłacalny, a nie wówczas gdy stał się już niewypłacalny.

W myśl zaś ustawy przedsiębiorca jest zagrożony niewypłacalnością, jeżeli pomimo wykonywania swoich zobowiązań z rozsądnej oceny jego sytuacji ekonomicznej, wynika w sposób oczywisty, że w niedługim czasie stanie się niewypłacalny. Jeżeli w myśl tej definicji danego przedsiębiorcę trzeba ocenić już jako niewypłacalnego, wówczas jego obowiązkiem jest złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, a nie wszczynać postępowanie naprawcze. Pomyłkowe wszczęcie postępowania naprawczego nie stanowi usprawiedliwienia naruszenia 14-dniowego terminu do złożenia przez dłużnika wniosku o ogłoszenie upadłości.

Trudno dziś przesądzić, czy i jaką rolę odegra postępowanie naprawcze w naszej gospodarce. Ponieważ jest ono jednak wynikiem postulatów zgłaszanych przez praktykę gospodarczą, można oczekiwać, że zastąpi ono obecne, różnego rodzaju nieformalne "postępowania restrukturyzacyjne", zwłaszcza dużych przedsiębiorców i przyczyni się do legalnego zmniejszania liczby upadłości.

II. Zdolność naprawcza (...)

III. Zasady wszczęcia postępowania (...)

IV. Skutki wszczęcia postępowania (...)

V. Nadzorca sądowy (...)

VI. Postępowanie naprawcze (...)

VII. Termin zawarcia układu (...)

VIII. Zatwierdzenie układu (...)