ALICJA JARUGA
JUSTYNA FIJAŁKOWSKA

Kapitał intelektualny jest postrzegany jako czynnik napędzający globalną gospodarkę i klucz do sukcesu w XXI wieku. Dziś byt organizacji (przedsiębiorstwa, grupy kapitałowej itp.) zależy od informacji, od tego w jaki sposób je gromadzi, tworzy, przetwarza i wykorzystuje, przy czym podstawowe znaczenie ma to, jak dobrze i szybko wykorzystuje informacje dotyczące tych zasobów, które są niematerialne. Przejście od ery produkcyjnej do ery informacji i wiedzy - to fundamentalna zmiana, jaka dokonała się na naszych oczach. Oczywiście i dziś takie czynniki produkcji, jak ziemia, kapitał i praca, których ogromne znaczenie było podkreślane w erze produkcyjnej, są ważne, ale to właśnie wiedza i informacja są czynnikami, które przesądzają o rozwoju, działaniu i sukcesie organizacji.

Dokonania człowieka, jego zaangażowanie, wiedza i talent przesądzają dziś o osiągnięciach organizacji. Dlatego m.in. konieczne stało się zauważenie, że pracownicy, szczególnie ci lojalni, posiadający wiedzę i zdolności, utożsamiający się z organizacją, to nie zasób, z którym przede wszystkim wiążą się koszty. Nakłady ponoszone na podniesienie ich wiedzy i umiejętności to inwestycje, które w przyszłości przyniosą organizacji wymierne korzyści.

Konfrontując te stwierdzenia z treścią sprawozdań finansowych, sporządzanych przez organizacje dochodzi się do wniosku,, że tradycyjne sprawozdania finansowe w dużo mniejszym stopniu niż w przeszłości, odzwierciedlają aktywa, które tworzą wartość. Takie niematerialne elementy jak nazwa firmy, posiadane przez nią prawa, nakłady na badania i rozwój, pozycja na rynku, relacje z dostawcami oraz odbiorcami i wreszcie ludzie dla niej pracujący, mimo że przyczyniają się w ogromnym stopniu do powstawania w organizacji zysku i wpływają na wartość organizacji, nie są wystarczająco uwzględniane w sprawozdaniu. Elementy te przez wiele lat były albo zupełnie pomijane w sprawozdaniach finansowych, albo wykazywane tylko jako koszty w rachunku zysków i strat.

Tymczasem wartość rynkowa wielu organizacji z przytoczonych względów znacznie przekroczyła wykazywane w bilansie aktywa netto. Wartość rynkowa wielu organizacji, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, jest od kilku do kilkunastu razy wyższa od ich wartości księgowej . Aby zatem sprawozdania finansowe nie wprowadzały odbiorców w błąd, konieczne jest uwzględnianie tej "wartości ukrytej.

Naukowcy są w zasadzie zgodni co do tego, że jeżeli rachunkowość i stanowiące produkt jej pracy sprawozdanie finansowe mają odzwierciedlać stan faktyczny, a tylko wtedy są one przydatne, to muszą w nich nastąpić istotne zmiany, inaczej bowiem straci swą wiarygodność. Powstaje zatem problem ujęcia w rachunkowości, a więc pomiaru i wykazania kapitału intelektualnego.

Zakres i klasyfikacja kapitału intelektualnego (...)

Miary i wskazówki (...)

Zakończenie (...)