Nie ze wszystkimi jednak stwierdzeniami Autora się zgadzamy, dlatego kilka uwag, które - jak sądzimy - rozjaśnią problem.

Nadzór nad organizacją, którą może być zarówno pojedyncza jednostka (np. przedsiębiorstwo), jak i ich grupa (np. koncern, holding), może być sprawowany przez:

- zarząd ("z wewnątrz") lub

- właścicieli ("z zewnątrz", gdyż powierzyli prowadzenie organizacji zarządowi).

(Pomijamy nadzór sprawowany przez różne władze.)

Nadzór wewnętrzny następuje poprzez:

- kontrolę wewnętrzną, instytucjonalnie wbudowaną w system zarządzania, poprzez odpowiedni podział czynności, praw i obowiązków pracowniczych; kontrola wewnętrzna jest to bowiem działanie, w którym uczestniczy personel organizacji, służące uzyskaniu wystarczającej pewności, że organizacja realizuje wyznaczone jej cele poprzez racjonalny i sprawny przebieg operacji gospodarczych, prawdziwość informacji finansowych o nich, zgodność tych operacji z prawem, polityką organizacji i wyznaczonymi wzorcami;

- rewizję (audyt) wewnętrzną, wyodrębnioną funkcjonalnie na szczeblu pojedynczej jednostki lub grupy; rewizję przeprowadzają rewidenci (audytorzy) zależni od zleceniodawcy rewizji - ale niezależni od kontrolowanych; dla zapewnienia im swobody działania i ocen są oni zwykle bezpośrednio podporządkowani kierownikowi organizacji; przedmiotem rewizji jest nadzór działania kontroli wewnętrznej oraz wybrane, uznane za ważne zagadnienia; kryterium oceny stanowi przede wszystkim zgodność działań z polityką organizacji (planowość, gospodarność, racjonalność), a także rzetelność i zgodność z przepisami.

Rewizję (audyt) zewnętrzną przeprowadzają na rzecz właścicieli (także potencjalnych) biegli rewidenci, niezależni od badanej organizacji i jej zarządu, a jej przedmiotem jest przede wszystkim uwiarygodnienie prezentowanych przez zarząd danych finansowych - ich prawdziwości i zgodności z prawem.

Szczególnym rodzajem rewizji wewnętrznej w Polsce jest audyt wewnętrzny, dokonywany w jednostkach objętych ustawą o finansach publicznych.

Jego cechy charakterystyczne to:

- ustawowe określenie zadań (w pozostałych organizacjach zadania wyznacza zarząd),

- ustawowa ochrona audytora przed "zemstą" za jego działania (w pozostałych organizacjach powołujący rewidenta wewnętrznego zapewnia mu możliwość nieskrępowanego i bezpiecznego wykonywania jego zadań).

I wreszcie - na marginesie: czy rewizja i audyt to coś innego? Naszym zdaniem nie. Rewizja to termin użyty w przedwojennym Kodeksie handlowym, a w ślad za nim w ustawie o rachunkowości, o biegłych rewidentach i ich samorządzie i innych. Niestety określenie "rewident" źle się kojarzy (np. rewizja osobista) i ma pejoratywny wydźwięk. Dlatego nazwę tę zaczyna wypierać zapożyczone z angielskiego słowo "audyt", które oznacza - rewizję, sprawdzanie, kontrolę, a więc to samo, tyle tylko że brzmi lepiej.