ANNA ŁODZIANA
Rachunkowość w jednostkach zagrożonych upadłością
(artykuł dyskusyjny)
(fragment)
W Sejmie znajduje się rządowy projekt ustawy "Prawo upadłościowe i naprawcze". Tekst projektu dostępny jest w internecie www.sejm.gov.pl
Rachunkowość w jednostkach zagrożonych upadłością
(artykuł dyskusyjny)
(fragment)
Projekt przewiduje m.in., że sąd - na wniosek dłużnika lub jego wierzycieli - ogłasza upadłość dłużnika, który stał się niewypłacalny (zalega ze spłatą długów - w zasadzie - dłużej niż 3 m-ce) lub jego zobowiązania, mimo ich spłacania, przekraczają więcej niż o 10% wartość jego majątku, co dotyczy jednak tylko dłużników będących osobą prawną lub posiadających zdolność prawną.
Upadłość ma być ogłaszana ze wskazaniem:
- możliwości zawarcia układu; sąd powoła wtedy nadzorcę sądowego, który nadzoruje albo upadłego, jeżeli nie odebrano mu zarządu majątkiem, albo zarządcę, jeżeli powierzono mu zarząd całości lub części majątku upadłego,
- likwidacji; sąd powoła wtedy syndyka.
Syndyk lub nadzorca sądowy ustali skład masy upadłości na podstawie wpisów w księgach (jakich?) upadłego i dokumentów bezspornych (art. 68.1.). Ustalenie składu masy upadłości ma następić przez sporządzenie spisu inwentarza. Wraz ze spisem dokonuje się oszacowania majątku (art. 69, 307, 308).
Jak z tych zapisów projektu ustawy wynika:
- syndyk lub nadzorca sądowy ustala masę upadłości, a - ponadto nadzorca w myśl art. 180 - zamknie księgi upadłego; na jaką datę to ma nastąpić? zapewne ogłoszenia upadłości;
- ma nastąpić oszacowanie majątku; przy zastosowaniu jakich cen?
- czy zobowiązania obejmują rezerwy na odprawy? nie wiadomo;
- wpisy do ksiąg mają być - jak można sądzić - weryfikowane na podstawie inwentarza; z tekstu to jednak nie wynika.
Te i inne postanowienia projektu nie są zsynchronizowane z ustawą o rachunkowości (np. art. 12, 29) i w razie ich wejścia w życie spowodują liczne kłopoty dla księgowych.
Szerzej temat ten omawia poniższy artykuł.
Rozbieżności między projektowaną ustawą a ustawą o rachunkowości dziwią dlatego, że projekt zawiera drobne uzupełnienie ustawy o rachunkowości, co wskazuje, że autorzy projektu prawa upadłościowego i układowego znali jej postanowienia.
Miejmy nadzieję, że Stowarzyszenie Księgowych w Polsce lub Krajowa Izba Biegłych Rewidentów przekażą Sejmowi wątpliwości i zastrzeżenia naszego środowiska.
Redakcja
WprowadzenieDługotrwałe zaprzestanie płacenia długów przez przedsiębiorcę lub niewystarczalność jego majątku do zaspokojenia długów stanowią - jak wiadomo - przesłanki zgłoszenia do sądu wniosku o upadłość przedsiębiorcy.
Zasady postępowania od chwili zaistnienia warunków do zgłoszenia upadłości reguluje rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 24.10.1934 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz.512 z późn. zm.- dalej pr. upadł.).
W ostatnim okresie opracowano projekt nowego prawa upadłościowego, które zastąpiłoby dotychczasowe. W jednym akcie prawnym - prawo upadłościowe i naprawcze - znalazł się ogół uregulowań, dotyczących tak upadłości jak i postępowania układowego.
Postępowanie upadłościowe będzie mogło być prowadzone dwojako:
- jako upadłość z zawarciem układu, polegającego na restrukturyzacji zadłużenia przedsiębiorcy, co miałoby pozwolić mu przetrwać,
- jako upadłość polegająca na likwidacji majątku przedsiębiorcy i zakończeniu jego bytu.
Projekt nowego prawa upadłościowego został już skierowany do Sejmu, a w środowisku sędziów i syndyków trwa dyskusja nad projektem tej ustawy.
Uważam, że i księgowi powinni mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska w tej sprawie, a zwłaszcza do tej jego części, w której projekt wkracza w obszar uregulowany przepisami ustawy o rachunkowości, zwanej dalej uor.
Ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy wywołuje poważne zmiany w zakresie rachunkowości podmiotu. Kierownikiem jednostki staje się syndyk lub zarządca, który jest m.in. odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości.
Tymczasem czytając projekt nowego prawa upadłościowego można odnieść wrażenie, iż twórcy nowej ustawy zapomnieli o tym, że te obszary, które dotyczą rachunkowości podmiotu, zostały już uregulowane w prawie bilansowym i uważają za potrzebne wydanie tych przepisów na nowo i to w prawie upadłościowym. Powoduje to niespójność postanowień obu tych ustaw, co w szczególności dotyczy momentu zamknięcia ksiąg rachunkowych, inwentaryzacji i sporządzenia sprawozdania finansowego. Skutkiem tego będą - w razie uchwalenia nowej ustawy w obecnej jej postaci - liczne wątpliwości interpretacyjne i wiele zbędnych problemów, jakie staną przed księgowymi.
Pierwszy etap postępowania upadłościowego - od momentu zgłoszenia wniosku o upadłość do momentu ogłoszenia upadłości (...)
Obowiązki syndyka w zakresie rachunkowości upadłego przedsiębiorcy, wynikające z prawa bilansowego (...)
Na przedstawionym tle powstają następujące wątpliwości (...)
Zagadnienia nieuregulowane w ustawie o rachunkowości (...)
Obowiązki syndyka wynikające z prawa upadłościowego w zakresie przejęcia majątku i ksiąg rachunkowych (...)
Projekt prawa upadłościowego przejmuje te zapisy bez zmian (...)
Luki bądź sprzeczności prawa upadłościowego i prawa bilansowego - po ogłoszeniu upadłości (...)
Kilka propozycji (...)
Zamieszczony zestaw finansowych wskaźników sektorowych za lata 2010-2002 pozwala zainteresowanym szerzej i bardziej wnikliwie spojrzeć na wyniki uzyskane przez dane przedsiębiorstwo. Dzięki porównaniom w czasie i przestrzeni uzyskuje się większy obiektywizm oceny, gdyż uzyskany wynik pozwala sprawdzić:
- w jakim kierunku podąża przedsiębiorstwo i jak szybko,
- czy następuje to zgodnie z planem,
- jaką pozycję zapewniło sobie wśród podobnych przedsiębiorstw.
Został on stworzony głównie na potrzeby biegłych rewidentów, ale może być także wykorzystywany przez inne osoby zajmujące się analizą i oceną przedsiębiorstw (kierownictwo, inwestorów, analityków bankowych i finansowych).
Wiecej




