ZDZISŁAW FEDAK

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie wiążących przy zamknięciu ksiąg rachunkowych za rok obrotowy rozpoczęty w 2002 roku, a więc na dzień 31.12.2002 r. lub później, postanowień ustawy z 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Jest to zatem tekst ustawy uwzględniający zmiany spowodowane daleko idącą jej nowelizacją (Dz. U. nr 113, poz. 1186).

Omawiamy reguły sporządzania rocznego bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok obrotowy rozpoczęty w 2002 r. przez prowadzące działalność gospodarczą jednostki, inne niż banki, biura maklerskie, fundusze powiernicze, inwestycyjne i emerytalne oraz zakłady ubezpieczeń, zobowiązane do przedłożenia tych sprawozdań w układzie załącznika nr 1 do ustawy. Wzory tych sprawozdań zamieszczono na poprzednich stronach niniejszej broszury. Zastosowanie omawianych dalej zasad ma zapewnić wykazanie w sprawozdaniu finansowym, wynikającym z poprawnie prowadzonych ksiąg rachunkowych, w sposób prawidłowy, rzetelnego i jasnego obrazu sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.

Wyjaśnienia dotyczą głównie sposobu wyceny aktywów i pasywów do rocznego bilansu, względnie wykazania w rachunku zysków i strat przychodów i zysków nadzwyczajnych oraz kosztów bądź strat nadzwyczajnych przez jednostki, które będą w roku następującym po dniu bilansowym kontynuowały działalność.

Jednostki niekontynuujące działalności: postawione w stan upadłości lub objęte takim postępowaniem, postawione w stan likwidacji (jeżeli nie jest ona spowodowana prywatyzacją przedsiębiorstwa państwowego) lub nią objęte, bądź z innych przyczyn niezamierzające lub niemające możliwości prowadzenia nadal działalności w niezmniejszonym istotnie zakresie, wykazują składniki majątku według cen nabycia, zakupu bądź kosztów wytworzenia (por. dalej) nie wyższych od ich cen sprzedaży netto. Zasady bilansowania stosowane przez te jednostki nie są dalej omawiane.

W opracowaniu przyjmuje się założenie, że księgi rachunkowe stanowiące podstawę sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego są prowadzone na podstawie "Wzorcowego wykazu kont wraz z wyjaśnieniami", opublikowanego w broszurze specjalnej "Rachunkowości".

Objaśnienia szczegółowe podano w kolejności pozycji aktywów i pasywów bilansu oraz rachunku zysków i strat, objętych załącznikiem nr 1 do ustawy. Układ bilansu odpowiada w zasadzie układowi wzoru GUS F-02, Statystyczne sprawozdanie finansowe, sporządzanemu na dzień 31.12.2002 r. przez wszystkie jednostki, w tym także takie, których rok obrotowy odbiega od kalendarzowego.

Inwentaryzacja (...)

Źródła prawa (...)

Podstawowe kategorie cen (...)

Nadrzędne zasady rachunkowości (...)

Aktywa bilansu (...)

A.I. Wartości niematerialne i prawne (...)

A.II. rzeczowy majątek trwały (...)

A.III. Należności długoterminowe (...)

A.IV. Inwestycje długoterminowe (...)

A.V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe (...)

B.I. Zapasy (...)

B.II. Należności i roszczenia (...)

B.III. Inwestycje krótkoterminowe (...)

Pasywa bilansu (...)

A. Kapitał (fundusz) własny (...)

B.I. Rezerwy na zobowiązania (...)

B.II. Zobowiązania długoterminowe (...)

B.III. Zobowiązania krótkoterminowe (...)

B.IV. Rozliczenia międzyokresowe (...)

Wynik finansowy (...)

Przychody i koszty (...)

Postacie rachunku zysków i strat (...)

Wynik ze sprzedaży (...)

Pozostałe przychody i koszty operacyjne (...)

Przychody i koszty finansowe (...)

Wyniki nadzwyczajne (...)

Obowiązkowe obciążenia wyniku (...)