BOŻENA IZYDORCZYK

Rachunek przepływów pieniężnych (zwany uprzednio sprawozdaniem z przepływu środków pieniężnych) dostarcza informacji o wpływach i wydatkach, a więc łącznie przepływach środków pieniężnych, jakie nastąpiły w jednostce w ciągu roku obrotowego. Przedstawia się je jako przepływy pieniężne z trzech typów działalności: operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej.

Odpowiednio do tego układ rachunku jest następujący:

F - stan początkowy środków pieniężnych,

A - wpływy i wydatki (przepływy) z działalności operacyjnej - różnica,

B - wpływy i wydatki (przepływy) z działalności inwestycyjnej - różnica,

C - wpływy i wydatki (przepływy) z działalności finansowej - różnica,

D - saldo różnic,

G - stan końcowy środków pieniężnych.

(We wzorze pozycja F wykazywana jest bliżej końca, co nie zmienia jednak istoty jego budowy.)

Przedmiotem rachunku przepływów są wpływy i wydatki pieniężne, a więc obrót środkami pieniężnymi (gotówką - przez kasę lub bank), nie zaś powstanie należności i zobowiązań (memoriał). Jako wyjątek, dla ustalenia przepływów z działalności operacyjnej, stosuje się rozwiązanie techniczne, polegające na przejściu od aktywów i zobowiązań obrotowych ustalonych według zasady memoriału, w sposób pośredni (stąd nazwa "metoda pośrednia") do przepływów pieniężnych. Możliwe jest jednak również ustalenie przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej metodą kasową (tzw. bezpośrednią). Będzie jeszcze o tym mowa.

Informacje o przepływach pozwalają poznać i ocenić wysokość płynnych środków wygospodarowanych przez jednostkę oraz kierunki ich wydatkowania w okresie sprawozdawczym w przekroju trzech wyodrębnionych typów działalności. Sprawozdanie daje odpowiedzi na pytania: jakimi środkami pieniężnymi jednostka dysponowała w danym okresie sprawozdawczym, jakie były źródła ich pochodzenia i w jaki sposób środki te zostały zagospodarowane?

Rachunek przepływów pieniężnych - jak sama nazwa wskazuje - jest to sprawozdanie poświęcone ruchom pieniądza w jednostce, ponieważ to właśnie płynne środki - a nie tylko zysk netto - są nieodzowne do obsługi przez jednostkę jej zadłużenia, dalszego rozwoju i wypłaty dywidendy. Jak praktyka wskazuje, nawet zadowalająca wielkość zysku często nie wystarczy, jeżeli trudno go przetworzyć na płynne, a więc stojące bieżąco do dyspozycji środki.

Rachunek przepływów pieniężnych celowe jest sporządzać w pełnych tysiącach złotych. Dwa są tego powody:

- zyskuje on dzięki temu na czytelności,

- nie stwarza pozorów groszowej dokładności, która obowiązuje przy sporządzaniu pozostałych wzorów sprawozdań finansowych, bezpośrednio wynikających z ksiąg rachunkowych, ale nie dotyczy rachunku przepływów; rachunek przepływów ma przede wszystkim charakter ekonomiczny, a przy jego zestawianiu stosuje się zasadę istotności.

2. Stany środków pieniężnych (...)

3. Typy działalności (...)

4. Źródła danych do sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych (...)

5. Dane do przykładu liczbowego (...)

6. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej - (A) - metoda pośrednia (...)

7. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej (B) (...)

8. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej (C) (...)

9. Środki pieniężne (...)

10. Bezpośrednia metoda ustalania przepływów pieniężnych (...)

11. Dane porównawcze do rachunku przepływów pieniężnych (...)

12. Ocena jednostki na podstawie rachunku przepływów pieniężnych (...)