KRZYSZTOF GROCHOWSKI

Dylematy ujęcia różnic kursowych
Artykuł dyskusyjny

(fragment)

Podstawowym przepisem, regulującym zasady wyceny aktywów i zobowiązań płatnych w walutach obcych, a ujmowanych w księgach rachunkowych w złotych, jest art. 30 obowiązującej od 1.01.2002 r. znowelizowanej ustawy z 29.09.94 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694).

Przewiduje on - tak jak dotychczas - że oddzielnie należy rozpatrywać różnice kursowe powstające:

1) bieżąco, w ciągu roku obrotowego, na zakończonych operacjach, za które uważa się także oddanie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do używania,

2) okresowo - na koniec okresu sprawozdawczego (na dzień bilansowy) - na operacjach w toku.

Nowe przepisy zmieniły jednak rodzaje przeliczników (kursów walut) stosowanych do wyceny w złotych polskich wykazywanych zarówno w księgach rachunkowych jak i bilansie aktywów i zobowiązań opiewających na waluty obce, a także sposób rozliczania powstałych stąd różnic kursowych.

Zgodnie z nowymi przepisami (art. 30 ust. 4) w zasadzie wszystkie różnice kursowe rozliczane są wynikowo. Wyjątek stanowią różnice kursowe powstające:

-> na rozrachunkach (w tym kredytach i pożyczkach) wyrażonych w walutach obcych związanych z finansowaniem:

-> środków trwałych w budowie oraz środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych przed ich oddaniem do używania

oraz w uzasadnionych przypadkach dotyczących:

-> środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych po oddaniu do używania,

-> towarów i produktów,

-> na długoterminowych aktywach finansowych wyrażonych w walutach obcych.

Są one wstępnie kapitalizowane (aktywowane) i odnoszone na wynik z opóźnieniem.

Rozszerzono zatem obowiązek kapitalizowania różnic kursowych zarówno powstających bieżąco (w ciągu roku obrotowego) jak i na koniec roku obrotowego, gdyż dotyczy on obecnie nie tylko ustalania ceny nabycia i kosztu wytworzenia środków trwałych w budowie oraz środków trwałych nieoddanych do używania, ale także wartości niematerialnych i prawnych. Ujednolica to tok postępowania.

Jednocześnie, w uzasadnionych przypadkach, przyznano jednostce prawo (nie jest to obowiązek) kapitalizowania różnic kursowych związanych z finansowaniem oddanych już do używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych a także zapasów towarów i produktów. Można sądzić, że warunkiem takiego postępowania jest jednoznaczne ustalenie, które środki trwałe, wartości niematerialne i prawne oraz towary i produkty, znajdujące się jeszcze na stanie, zostały zakupione lub wytworzone za środki pochodzące z kredytu walutowego lub pożyczki.

Czy możliwości, jakie daje to uprawnienie będą wykorzystane - pokaże przyszłość.

(...)

---