MONIKA ŁADA-CIEŚLAK

Jednym z podstawowych zadań rachunkowości zarządczej w przedsiębiorstwie jest dostarczanie informacji potrzebnych do podejmowania decyzji. W praktyce zadanie to jest wykonywane dzięki odpowiedniemu zaprojektowaniu systemu sprawozdawczości wewnętrznej. Sprawozdania decyzyjne mogą być sporządzane regularnie lub doraźnie, w miarę potrzeb, dla rozwiązania określonego problemu.

W dużych przedsiębiorstwach dominują sprawozdania sporządzane regularnie. Rolę podstawowych sprawozdań decyzyjnych pełnią - przede wszystkim ze względów organizacyjnych - "standardowe" sprawozdania, związane np. z budżetowaniem rocznym, sporządzane cyklicznie, według ustalonych z góry procedur. Natomiast sprawozdania doraźne przygotowywane są zazwyczaj do rozwiązania nielicznych, często jednorazowych, ale bardzo ważnych decyzji, takich jak na przykład duży projekt inwestycyjny.

Odmienna jest sytuacja w małych i średnich przedsiębiorstwach. Z uwagi na wiele czynników (między innymi są to: niższy stopień wyspecjalizowania służb ekonomiczno-finansowych, mniejszy zakres przetwarzania danych księgowych, relatywnie wyższe koszty przygotowania sprawozdań) regularna sprawozdawczość jest znacznie mniej rozbudowana. Stosunkowo więcej jest też decyzji podejmowanych przez kadrę zarządzającą na podstawie doświadczenia i intuicji. Może to prowadzić do istotnych błędów.

Tymczasem podejmowanie efektywnych i świadomych działań przez małe i średnie przedsiębiorstwa mogą i powinny wspierać sprawozdania decyzyjne, sporządzane doraźnie, w miarę potrzeby, wspomagając podjęcie decyzji. Stosowanie doraźnych sprawozdań pozwala zachować większą elastyczność systemu rachunkowości zarządczej, pozostawiając decydentom decyzję o tym, czy trzeba i w jakim zakresie sporządzić odpowiednie sprawozdanie.

Niniejszy artykuł przedstawia ogólne zasady sporządzania doraźnych sprawozdań decyzyjnych oraz ich prezentacji. Szczególną uwagę zwrócono na zalety i wady każdego ujęcia oraz wskazanie przesłanek ich wykorzystania. Choć przedstawiane zasady tworzenia sprawozdań przygotowano z myślą o mniejszych jednostkach, to mogą one być z powodzeniem zastosowane w każdym przedsiębiorstwie.

Praktyczne uwarunkowania przygotowania sprawozdań dla celów decyzyjnych (...)

Przygotowanie doraźnych sprawozdań decyzyjnych (...)

Sprawozdania całościowe (...)

Sprawozdania przyrostowe (...)

Przykład zastosowania różnych ujęć danych w sprawozdaniach decyzyjnych (...)

Podsumowanie (...)