WOJCIECH A. NOWAK

W ostatnich dekadach dwudziestego wieku tak znacznie wzmogła się waga spraw środowiska bytowania człowieka, że przeniknęły one także na grunt praktyki i nauki rachunkowości. Przyczyny owego przeniknięcia są bardzo głębokie. Oto bowiem w czterysta lat od zapoczątkowanej w epoce Odrodzenia rewolucji naukowej ludzkość zyskała instrumenty i sposoby działania, pozwalające jej zniszczyć swe środowisko życiowe. Tym samym, w dwieście lat od rewolucji w etyce społecznej dokonanej przez filozofów epoki Oświecenia, którzy zakwestionowali prawo królów do bezwzględnego panowania nad swymi poddanymi, człowiek, król stworzenia, stanął wobec pytania: czy wolno mu zniszczyć środowisko, w którym żyje? I choć odruchowa odpowiedź nie na to pytanie wydaje się oczywista, to nawet pobieżny wgląd w działalność organizacji zorientowanych na tworzenie korzyści ekonomicznych dla właściciela, czyli przedsiębiorstw, ukazuje, że owo tworzenie wciąż następuje kosztem środowiska naturalnego i postępu społecznego.

Skala negatywnych oddziaływań na środowisko naturalne przybrała już rozmiary, które wzbudziły poważny niepokój w zarówno w szerokich kręgach społecznych, jak i w kręgach bardziej bezpośrednio zainteresowanych działalnością przedsiębiorstw. Także kierownictwa światowego biznesu zaczęły uświadamiać sobie, iż kontynuowanie dotychczasowych sposobów działania doprowadzi w rychłej przyszłości do sytuacji, w której może już nie być z czego "robić zysku".

A przecież społeczeństwo powstało w ramach przyrody i dla zaspokajania swych potrzeb wyłoniło gospodarkę, zanurzoną zarówno w nim, jak i w przyrodzie. Zatem człowiek powinien tak panować nad gospodarką, aby zaspokajanie jego potrzeb było możliwe bez podcinającego korzenie bytu niszczenia środowiska naturalnego. Sytuację tę przedstawiono na schemacie 1.

Schemat ten dobitnie ukazuje rachunkowcom, iż w ostateczności powinni oni zmierzać ku przygotowywaniu i komunikowaniu wiarygodnych informacji przydatnych do takiego sposobu panowania nad zasobami ekonomicznymi i towarzyszącymi im zobligowaniami, aby gospodarka służyła zaspokajaniu potrzeb, nie szkodząc przy tym przyrodzie i społeczeństwu. Do czego współcześnie może prowadzić zapominanie o tym, choćby nawet przez kontrolujące politykę wielkie spółki tego świata, świadczą ostatnie protesty przeciwników globalizacji i ich powody.

2. Przedmiot rachunkowości środowiskowej (...)

3. Struktura rachunkowości środowiskowej (...)

4. Korzyści z rachunkowości środowiskowej (...)

5. Podsumowanie (...)